SKŁADKA ZDROWOTNA W NOWYM ŁADZIE

ZMIANY W ROZLICZANIU SKŁADKI ZDROWOTNEJ OD 1.01.2022

Poniżej znajdziesz wszystkie zmiany w rozliczaniu składki zdrowotnej w Polskim Ładzie.

Poza zmienionym samym sposobem naliczania składki zdrowotnej (i tym samym jej poziomu) powstaje OBOWIĄZEK COMIESIĘCZNEGO PRZESYŁANIA DEKLARACJI ROZLICZENIOWEJ DRA DO ZUS (klienci objęci u nas obsługą ZUS nie muszą tego robić – my robimy to za nich).

           

SPIS TREŚCI:

I. Wstęp
II. Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne za osoby, które prowadzą pozarolniczą działalność
1. Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne – opodatkowanie na zasadach ogólnych
1.1. Wysokość składki
1.2. Miesięczna podstawa wymiaru
1.3. Roczna podstawa wymiaru
1.4. Okresy prowadzenia działalności, których nie uwzględnia się do ustalenia składki na ubezpieczenie zdrowotne
2. Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne – opodatkowanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych
2.1. Miesięczna podstawa wymiaru
2.2. Roczna podstawa wymiaru
2.3. Okresy prowadzenia działalności, których nie uwzględnia się do ustalenia składek na ubezpieczenie zdrowotne
3. Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne – karta podatkowa
4. Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne – pozostałe osoby prowadzące działalność pozarolniczą i osoby współpracujące
III. Wysokość składki zdrowotnej w przypadku prowadzenia kilku działalności – różne formy opodatkowania
1. Miesięczna podstawa wymiaru składki w przypadku prowadzenia kilku działalności
2. Roczna podstawa wymiaru składki w sytuacji prowadzenia kilku działalności
IV. Roczne rozliczenie składki zdrowotnej
1. Dopłata składki
2. Zwrot nadpłaty
V. Weryfikacja przez ZUS prawidłowości danych dotyczących form opodatkowania oraz wysokości przychodu/dochodu
VI. Pozostałe zmiany
1. Nowy tytuł ubezpieczenia – osoby powołane do pełnienia funkcji
2. Obliczanie składki na ubezpieczenie zdrowotne z uwzględnieniem obniżenia do wysokości zaliczki na podatek
3. Nowe zwolnienie z obowiązku opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne dla osób prowadzących działalność gospodarczą
4. Finansowanie składek od wynagrodzeń z tytułu nielegalnego zatrudnienia oraz wynagrodzeń nieujawnionych
VII. Zasady składania dokumentów i opłacania składek
1. Zasady składania dokumentów rozliczeniowych
2. Nowe terminy składania dokumentów rozliczeniowych i opłacania składek
3. Nowe wzory dokumentów rozliczeniowych
4. Obowiązek przekazywania dokumentów rozliczeniowych
5. Korekta dokumentów
VIII. Podstawa prawna
IX. Przydatne kontakty

—————————

I. Wstęp

Od 1 stycznia 2022 r. obowiązują przepisy ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2105), tzw. Polski Ład.

Ustawa ta wprowadza szereg zmian dotyczących:
  • przepisów podatkowych,
  • ustalania wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne,
  • zasad rozliczania składek.

Zmiany dotyczą w szczególności osób prowadzących pozarolniczą działalność. Są również zmiany dotyczące terminów rozliczania i opłacania składek czy sposobu finansowania składek na ubezpieczenia społeczne od wynagrodzeń uzyskiwanych z tytułu nielegalnego zatrudnienia.

W dalszej części znajdziesz opis najistotniejszych zmian, które będą Cię dotyczyły jako płatnika składek.

—————————

II. Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne za osoby, które prowadzą pozarolniczą działalność

Od 1 stycznia 2022 r. podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne będziesz ustalał na odrębnych zasadach w zależności od tego, czy:
  • prowadzisz działalność gospodarczą i do przychodów z tej działalności stosujesz opodatkowanie na zasadach ogólnych;
  • prowadzisz działalność gospodarczą i do przychodów z tej działalności stosujesz ryczałt od przychodów ewidencjonowanych;
  • prowadzisz działalność gospodarczą i do przychodów z tej działalności stosujesz kartę podatkową;
  • prowadzisz inną niż wyżej wskazane pozarolniczą działalność albo współpracujesz przy prowadzeniu działalności.

W odniesieniu do dwóch pierwszych grup – czyli osób, które prowadzą pozarolniczą działalność gospodarczą i do przychodów z tej działalności stosują opodatkowanie na zasadach ogólnych albo ryczałt od przychodów ewidencjonowanych – wprowadzona została zasada rocznego rozliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne. Oznacza to, że składki nadal obliczasz co miesiąc od miesięcznej podstawy wymiaru, ale po zakończeniu roku ustalasz dodatkowo wysokość składki rocznej od rocznej podstawy jej wymiaru. Może to oznaczać, że w stosunku do sumy opłaconych miesięcznie składek, obliczona składka roczna będzie wyższa lub niższa. Tym samym będziesz zobowiązany dopłacić powstałą różnicę lub wystąpić o zwrot nadpłaty.

1. Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne – OPODATKOWANIE NA ZASADACH OGÓLNYCH I LINIOWYM

1.1. Wysokość składki

Stopa procentowa składki na ubezpieczenie zdrowotne przy opodatkowaniu na zasadach ogólnych nie ulegnie zmianie i będzie wynosić 9% (KPIR – ZASADY OGÓLNE) [1]. Jednak nowe przepisy wprowadziły zmianę w przypadku osób, które osiągają przychody z działalności gospodarczej i opłacają podatek dochodowy w formie podatku liniowego.

Jeżeli prowadzisz pozarolniczą działalność i opłacasz podatek dochodowy w formie podatku liniowego [2] stopa procentowa składki na Twoje ubezpieczenie zdrowotne wyniesie 4,9% (KPIR – LINIÓWKA). Wysokość ta będzie obowiązywała, począwszy od rozliczeń składek za luty 2022 r.

Wyjątek:
Jeżeli składka zdrowotna obliczona w ten sposób będzie niższa niż kwota 9% minimalnego wynagrodzenia (w 2022 r. – 270,90 zł), będziesz musiał podnieść wysokość składki do tej kwoty. W tym przypadku obowiązującą dla Ciebie podstawą wymiaru składki będzie kwota minimalnego wynagrodzenia (w 2022 r. – 3 010 zł).

Przykład 1
Aneta prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną według zasad ogólnych (podatek liniowy) od 1 lutego 2022 r. Jej dochód z działalności gospodarczej w lutym wyniósł 4 000 zł, a w marcu 2022 r. – 6 000 zł.

Wyliczenie wysokości składki:
• za marzec 2022 r. – 4,9% x 4 000 zł = 196 zł
• za kwiecień 2022 r. – 4,9% x 6 000 zł = 294 zł

Wyliczenie minimalnej miesięcznej wysokości składki w roku składkowym 02/2022–01/2023 wygląda następująco: 9% x 3 010 zł = 270,90 zł.

Należna do zapłaty składka na ubezpieczenie zdrowotne Anety wyniesie:
• za marzec 2022 r. – 270,90 zł (podstawa wymiaru to 3 010 zł),
• za kwiecień 2022 r. – 294 zł (podstawa wymiaru to 6 000 zł).

1.2. Miesięczna podstawa wymiaru

Miesięczną podstawę wymiaru składki [3] dla Ciebie jako osoby, która uzyskuje dochody z działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o PIT, stanowi dochód uzyskany w miesiącu poprzedzającym miesiąc, za który opłacasz składkę.

Miesięczny dochód ustalasz następująco:
1. Dochód za pierwszy miesiąc jest różnicą między osiągniętymi przychodami a poniesionymi kosztami uzyskania tych przychodów, w rozumieniu ustawy o PIT.
2. Dochód ustalony w ten sposób pomniejszasz o kwotę składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, które opłaciłeś w tym miesiącu – jeżeli nie zaliczyłeś ich do kosztów uzyskania przychodów.
3. Dochód za kolejne miesiące ustalasz jako różnicę między sumą przychodów (osiągniętych od początku roku) a sumą kosztów uzyskania tych przychodów (poniesionych od początku roku).
4. Dochód ustalony w ten sposób pomniejszasz o sumę dochodów ustalonych za miesiące poprzedzające i o różnicę między sumą składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe (zapłaconych od początku roku), a sumą składek odliczonych w poprzednich miesiącach. Nie pomniejszaj dochodu o składki, jeżeli zaliczyłeś je do kosztów uzyskania przychodów.

W przypadku, gdy tak ustalona podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne będzie niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w danym roku składkowym, podstawę wymiaru składki stanowi dla Ciebie kwota minimalnego wynagrodzenia (w 2022 r. 3.010 zł).

Ważne
Rok składkowy to miesiące od 1 lutego danego roku do 31 stycznia następnego roku.

Przykład 2

Adam jest od 1 czerwca 2022 r. wspólnikiem spółki jawnej, którego przychody z działalności gospodarczej są opodatkowane według zasad ogólnych. Jego dochód z działalności gospodarczej w czerwcu 2022 r. wyniósł 2 500 zł. Podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne Adama za lipiec 2022 r. będzie stanowiła kwota 3 010 zł (kwota minimalnego wynagrodzenia w 2022 r.).

Przykład 3

Aldona prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną według zasad ogólnych od 1 czerwca 2022 r. W maju 2022 r. nie prowadziła działalności. Podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne za czerwiec 2022 r., z uwagi na brak dochodów z miesiąca poprzedniego, będzie stanowiła kwota 3 010 zł (kwota minimalnego wynagrodzenia w 2022 r.).

Ważne
Zasady te wchodzą w życie 1 lutego 2022r. Na wysokość składki za luty 2022 r. ma wpływ dochód uzyskany w styczniu 2022 r.

Za styczeń 2022 r. składkę zdrowotną ustalasz na starych zasadach w wysokości 9% od kwoty nie niższej niż 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia [4].

Gdy ustalasz miesięczny dochód, nie uwzględniasz przychodów, które osiągnąłeś w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej, ani poniesionych w tym czasie kosztów.

Przykład 4

Antoni prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną według zasad ogólnych od 1 lutego 2017 r. Za styczeń 2022 r. odprowadził składkę 9% podstawy wymiaru, którą jest kwota 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale 2021 r. Natomiast gdy ustalał składkę za luty, uwzględnił dochód uzyskany w styczniu 2022 r.

Przykład 5

Kornelia prowadzi działalność gospodarczą, z której przychody są opodatkowane według zasad ogólnych. W styczniu 2022 r. jej przychody wyniosły 5 000 zł, w lutym – 9 000 zł, a w marcu – 13 000 zł. Koszty poniesione przez Kornelię to: w styczniu – 4 000 zł, w lutym – 2 000 zł, a w marcu – 8 000 zł.

Dla ułatwienia wyliczeń przyjmijmy, że opłacane składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe za wskazane miesiące zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne wynosi:

  • za styczeń – jest obliczana na zasadach obowiązujących w grudniu 2021 roku, czyli podstawę stanowi 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale;

  • za luty – jest to kwota minimalnego wynagrodzenia, czyli 3 010 zł, gdyż dochód ustalony za styczeń zgodnie z wyliczeniem (5 000 zł – 4 000 zł = 1 000 zł) jest niższy od tej kwoty;

  • za marzec – jest to kwota dochodu za luty, czyli 7 000 zł ustalonego w następujący sposób: suma przychodów za styczeń i luty minus suma kosztów za te miesiące minus dochód za miesiące poprzednie, czyli (5 000 zł + 9 000 zł) – (4 000 zł + 2 000 zł) – 1 000 zł = 7 000 zł;
  • za kwiecień – jest to kwota dochodu za marzec, czyli 5 000 zł, ustalonego w następujący sposób: suma przychodów za styczeń, luty i marzec minus suma kosztów za te miesiące minus dochód za miesiące poprzednie, czyli (5 000 zł + 9 000 zł + 13 000 zł) – (4 000 zł + 2 000 zł + 8 000 zł) – (1 000 zł + 7 000 zł) = 5 000 zł.

1.3. Roczna podstawa wymiaru

Roczną podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne [5] ustalasz za okres roku składkowego, który trwa od 1 lutego danego roku do 31 stycznia roku następnego. Roczną podstawę wymiaru stanowić będzie Twój dochód z działalności gospodarczej.

Ustalasz go następująco:
1. Obliczasz różnicę między osiągniętymi przychodami z tytułu działalności a poniesionymi kosztami uzyskania tych przychodów.
2. Otrzymany wynik pomniejszasz o kwotę opłaconych w tym roku składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe – jeżeli nie zaliczyłeś ich do kosztów uzyskania przychodów.

Ważne
Jeśli ustalona przez Ciebie podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne będzie niższa od kwoty stanowiącej iloczyn liczby miesięcy w roku składkowym podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu i minimalnego wynagrodzenia, podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne za ten rok składkowy stanowi kwota wyższa.

Ważne
Gdy ustalasz roczny dochód, nie uwzględniasz przychodów, które osiągnąłeś w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej, ani poniesionych w tym czasie kosztów ich uzyskania.

Przykład 6

Bogusława prowadziła działalność gospodarczą opodatkowaną według zasad ogólnych (skala podatkowa) od 1 marca do 31 grudnia 2022 r. Za ten rok uzyskała dochody w wysokości 28 900 zł. Suma minimalnego wynagrodzenia za 10 miesięcy 2022 r. wyniosła 30 100 zł (10 x 3 010 zł), dlatego roczna składka Bogusławy wyniesie 2 709 zł (30 100 zł x 9%).

Przykład 7

Bartosz prowadził działalność gospodarczą opodatkowaną w formie podatku liniowego od 1 sierpnia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. W tym okresie uzyskał dochody z działalności gospodarczej w wysokości 21 000 zł.

Roczna podstawa wymiaru nie może być niższa od kwoty 15 050 zł (iloczyn liczby miesięcy podlegania ubezpieczeniu i minimalnego wynagrodzenia: 5 x 3 010 zł).

Roczna składka nie może być niższa od kwoty 1 354,50 zł (9% x 15 050 zł).

Wysokość rocznej składki obliczonej od dochodu rocznego wynosi 1 029 zł (4,9% x x 21 000 zł).

Z tego powodu roczna składka na ubezpieczenie zdrowotne Bartosza powinna być podwyższona do 1 354,50 zł.

1.4. Okresy prowadzenia działalności, których nie uwzględnia się do ustalenia składki na ubezpieczenie zdrowotne

Do okresu prowadzenia działalności, który jest konieczny do ustalenia miesięcznej i rocznej składki zdrowotnej, nie wliczasz okresów, w których nie podlegasz ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności. Oznacza to, że nie sumujesz przychodów i dochodów uzyskanych z działalności gospodarczej w tym czasie.

Dotyczy Cię to, jeżeli przez część roku:
▪ spełniasz warunki do podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników na podstawie art. 5a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników,
▪ nie podlegasz ustawodawstwu polskiemu.

Przykład 8
Jan prowadzi w 2022 r. działalność gospodarczą i korzysta z opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Do 30 czerwca 2022 r. spełniał warunki ustawowe i podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników. Od 1 lipca 2022 r. podlega ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzonej działalności. Forma opodatkowania nie uległa zmianie. Przychody z działalności gospodarczej sumowane od lipca 2022 r. do końca roku kalendarzowego nie przekroczyły 60 000 zł. Za miesiące od lipca do grudnia 2022 r. podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia zdrowotne Jana stanowi kwota odpowiadająca 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale.

2. Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne – OPODATKOWANIE RYCZAŁTEM od przychodów ewidencjonowanych

2.1. Miesięczna podstawa wymiaru

Miesięczną podstawę wymiaru składki dla Ciebie jako osoby, która uzyskuje przychody z działalności gospodarczej opodatkowane w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, stanowi kwota odpowiadająca [6]:
60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale, jeżeli przychody z działalności gospodarczej (w rozumieniu ustawy o podatku ewidencjonowanym) osiągnięte od początku roku kalendarzowego nie przekroczyły 60 000 zł;
100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale, jeżeli przychody z działalności gospodarczej (w rozumieniu ustawy o podatku ewidencjonowanym) przekroczyły 60 000 zł, ale nie przekroczyły 300 000 zł;
180% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale, jeżeli przychody z działalności gospodarczej (w rozumieniu ustawy o podatku ewidencjonowanym) przekroczyły 300 000 zł.

Przychody te pomniejsz o kwoty opłaconych składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, jeżeli nie zaliczyłeś ich do kosztów uzyskania przychodów lub odliczyłeś od dochodu na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawy o PIT).

Oznacza to, że jeśli przekroczysz kwotę przychodów w danym miesiącu, za ten miesiąc musisz rozliczyć składkę od podstawy wymiaru obowiązującej dla kolejnego progu przychodów.

Ważne

Gdy ustalasz wysokość przychodów, aby na ich podstawie wyliczyć podstawę wymiaru składki, nie uwzględniasz przychodów, które osiągnąłeś w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej, ani poniesionych w tym czasie kosztów.

Przykład 9

Celina jest wspólnikiem spółki cywilnej od 2019 r. W 2022 r. rozlicza się z podatku dochodowego, stosując ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. W styczniu 2022 r. przychody z działalności gospodarczej wyniosły 58 000 zł, do końca lutego suma przychodów liczonych od początku 2022 roku wyniosła 90 000 zł, do końca marca – 120 000 zł, do końca kwietnia – 200 000 zł, do końca maja – 250 000 zł, a do końca czerwca – 280 000 zł. Od 1 lipca do 30 września wspólnicy zawiesili działalność, a w październiku nie mieli przychodów, więc suma przychodów nadal wynosiła 280 000 zł. Do końca listopada osiągnięte przychody wyniosły 300 010 zł, a od 1 grudnia 2022 r. wspólnicy ponownie zawiesili działalność.

Celina za styczeń 2022 r. musi rozliczyć składkę na ubezpieczenie zdrowotne od podstawy wymiaru wynoszącej 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale. Za miesiące od lutego do czerwca i za październik 2022 r. – od 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale. Natomiast za listopad 2022 r. – od 180% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale.

Przykład 10

Czesław od stycznia do kwietnia 2022 r. rozliczał się z podatku dochodowego, stosując ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Następnie zakończył prowadzenie działalności. W lipcu 2022 r. otworzył nową działalność i również stosuje tę samą formę opodatkowania. W lipcu 2022 r. suma przychodów liczonych od początku 2022 r. przekroczyła 60 000 zł. Za lipiec 2022 r. Czesław musi rozliczyć składkę na ubezpieczenie zdrowotne od podstawy wymiaru wynoszącej 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale.

Ważne
Jeżeli stosujesz opodatkowanie w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, to przy ustaleniu miesięcznej podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne możesz przyjąć kwotę przychodów uzyskanych w poprzednim roku kalendarzowym, jeśli przez cały poprzedni rok kalendarzowy prowadziłeś działalność gospodarczą. Możliwość taką masz wtedy, jeśli w poprzednim roku stosowałeś tą formę opodatkowania lub płaciłeś podatek według zasad ogólnych. Tak ustaloną podstawę wymiaru musisz stosować przez cały rok [7], za wyjątkiem przypadków, w których zakończysz, a następnie podejmiesz, nową działalność gospodarczą.

Przyjętą kwotę przychodów uzyskanych w poprzednim roku kalendarzowym pomniejszasz o kwotę opłaconych w poprzednim roku kalendarzowym składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe – jeżeli nie zaliczyłeś ich do kosztów uzyskania przychodów lub odliczyłeś od dochodu, na podstawie ustawy o PIT.

Przykład 11

Dorota w 2022 r. stosuje opodatkowanie w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. W 2021 r. rozliczała się z podatku dochodowego w formie podatku liniowego.

Za 2021 r. uzyskała przychody w wysokości 57 000 zł (po stosownym odliczeniu opłaconych składek na ubezpieczenia społeczne). Dorota w składanej deklaracji rozliczeniowej za styczeń 2022 r. może zadeklarować, że będzie ustalała miesięczną podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne za cały 2022 r. w wysokości ustalonej dla limitu przychodów, jakie uzyskała w roku poprzednim. Po złożeniu tej deklaracji obowiązującą miesięczną podstawą wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne za cały 2022 r. będzie podstawa odpowiadająca 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale.

Przychody Doroty z działalności gospodarczej w 2022 r. przekroczyły jednak 60 000 zł, ale nie przekroczyły 300 000 zł. Wysokość składki rocznej powinna wynieść: 12 (liczba miesięcy podlegania ubezpieczeniu) x 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale x 9%.

Dorota po zakończeniu 2022 r. musi dopłacić różnicę w wysokości składki.

Przykład 12

Dariusz w 2022 r. stosuje opodatkowanie w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, tak samo jak w roku poprzednim. W 2021 r. uzyskał przychody w wysokości 357 000 zł (po stosownym odliczeniu opłaconych składek na ubezpieczenia społeczne). Dariusz w składanej deklaracji rozliczeniowej za styczeń 2022 r. zadeklarował, że będzie ustalał miesięczną podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne za cały 2022 r. w wysokości ustalonej dla limitu przychodów, jakie uzyskał w roku poprzednim.

Dariusz 30 kwietnia 2022 r. zakończył prowadzenie działalności. Zatem za styczeń, luty, marzec i kwiecień 2022 r. rozlicza składkę od podstawy wymiaru wynoszącej 180% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale.

W lipcu 2022 r. rozpoczął prowadzenie nowej pozarolniczej działalności gospodarczej i również rozlicza się z podatku dochodowego w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Od lipca Dariusz nie jest związany swoją deklaracją o opłacaniu składki na podstawie wysokości przychodów za rok poprzedni. Za lipiec 2022 r. może zatem ustalić swoją podstawę wymiaru składki zdrowotnej na podstawie przychodów z działalności osiągniętych od początku 2022 r. Przyjmując, że przychody te do lipca wyniosły 75 000 zł i do końca roku nie przekroczyły 300 000 zł, to za lipiec i następne miesiące 2022 r. podstawa wymiaru będzie wynosiła 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale.

Przykład 13

Mariola prowadziła działalność gospodarczą do czerwca 2022 r. i jako formę opodatkowania stosowała zasady ogólne. Następnie ją zakończyła. Kolejną działalność rozpoczęła w sierpniu i jako formę opodatkowania wybrała ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Jej przychody z drugiej działalności na ryczałcie od sierpnia do września 2022 r. nie przekroczyły 60 000 zł. Przekroczyły ten limit w październiku.

W takiej sytuacji Mariola oblicza składkę na ubezpieczenie zdrowotne w następujący sposób:
  ▪ za styczeń – na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2021 r.,
  ▪ za miesiące od lutego do czerwca – na podstawie dochodów,
  ▪ za sierpień i wrzesień – od podstawy wymiaru odpowiadającej kwocie 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale,

  ▪ za miesiące od października do grudnia – od podstawy wymiaru odpowiadającej kwocie 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale.

2.2. Roczna podstawa wymiaru

Jeśli uzyskujesz przychody z działalności gospodarczej i opłacasz podatek w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, roczną podstawę wymiaru [8] składki na ubezpieczenie zdrowotne obliczasz jako:
  • iloczyn liczby miesięcy w roku kalendarzowym podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu i kwoty 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale, jeżeli przychody z działalności gospodarczej nie przekroczyły w tym okresie kwoty 60 000 zł;
  • iloczyn liczby miesięcy w roku kalendarzowym podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu i kwoty 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale, jeżeli przychody z działalności gospodarczej przekroczyły w tym okresie 60 000 zł, ale nie przekroczyły 300 000 zł;
  • iloczyn liczby miesięcy w roku kalendarzowym podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu i kwoty odpowiadającej 180% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale, jeżeli przychody z działalności gospodarczej przekroczyły 300 000 zł.

Przykład 14

Dariusz był wspólnikiem spółki jawnej i rozliczał się z podatku dochodowego w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych przez cały 2022 r. Jego przychody z działalności gospodarczej przekroczyły w 2022 r. 300 000 zł. W lutym 2023 r. Dariusz ustala roczną podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne jako iloczyn 12 x 180% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale 2021 r.

Od tak ustalonej podstawy wymiaru Dariusz oblicza składkę roczną w wysokości (9%). Jest ona potrzebna do rozliczenia rocznego w dokumentach rozliczeniowych za luty 2023 r. Jeśli składka roczna okaże się wyższa od sumy wpłaconych za
poszczególne miesiące 2022 r. składek, Dariusz będzie musiał dopłacić różnicę. Jeśli składka roczna okaże się niższa – będzie mu przysługiwał zwrot różnicy.

2.3. Okresy prowadzenia działalności, których nie uwzględnia się do ustalenia składek na ubezpieczenie zdrowotne

Do okresu prowadzenia działalności, który jest potrzebny ustalenia miesięcznej i rocznej składki zdrowotnej, nie wliczasz okresów, w których nie podlegasz ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności. Oznacza to, że nie sumujesz przychodów uzyskanych z działalności gospodarczej w tym czasie.

Dotyczy Cię to, jeżeli przez część roku:
• spełniasz warunki do podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników na podstawie art. 5a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników,
• nie podlegasz ustawodawstwu polskiemu.

3. Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne – KARTA PODATKOWA

Jeśli uzyskujesz przychody z działalności gospodarczej i opłacasz podatek w formie karty podatkowej, to podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia zdrowotne stanowi od 2022 r. kwota minimalnego wynagrodzenia obowiązującego na dzień 1 stycznia danego roku [9].

Składka w tej wysokości będzie obowiązywać od 1 stycznia do 31 grudnia danego roku.

Przykład 15

Edward w 2022 r. rozlicza się z podatku dochodowego w formie karty podatkowej. Za każdy miesiąc podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu działalności gospodarczej w 2022 r. rozlicza składkę w wysokości 270,90 zł (9% x 3 010 zł – minimalne wynagrodzenie w 2022 r.).

4. Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne – pozostałe osoby prowadzące działalność pozarolniczą i osoby współpracujące

Podstawą wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne jest dla Ciebie kwota odpowiadająca 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale roku poprzedniego [10], jeżeli:
• prowadzisz działalność pozarolniczą i nie zaliczasz się do żadnej z grup osób wcześniej wymienionych,
• współpracujesz z osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub z osobami, które korzystają z ulgi na start.

Składka w tej wysokości będzie obowiązywać od 1 stycznia do 31 grudnia danego roku.

Przykład 16

Florentyna jest w 2022 r. wspólnikiem spółki komandytowej. Rozlicza podatek dochodowy od zysku ze spółek (nie z działalności gospodarczej). Składkę na ubezpieczenie zdrowotne oblicza od 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale roku poprzedniego.

Przykład 17

Feliks jest twórcą i z tego tytułu jest zgłoszony do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. W 2022 r. podstawę wymiaru składki na jego ubezpieczenie zdrowotne stanowi 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale roku poprzedniego.

—————————

III. Wysokość składki zdrowotnej w przypadku prowadzenia kilku działalności – różne formy opodatkowania

1. Miesięczna podstawa wymiaru składki w przypadku prowadzenia kilku działalności

Gdy prowadzisz kilka rodzajów działalności i stosujesz różne formy opodatkowania, składkę na ubezpieczenie zdrowotne obliczasz odrębnie dla każdej z form podatkowych (zasady ogólne, ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, karta podatkowa) od podstawy wymiaru ustalonej odrębnie dla działalności opodatkowanej daną formą.

Jeśli prowadzisz kilka rodzajów działalności, dla których stosujesz różne formy opodatkowania i dodatkowo prowadzisz działalność, z której przychody nie są przychodami z działalności gospodarczej (posiadasz udziały w spółce komandytowej, jednoosobowej spółce z o.o.) to dodatkowo obliczasz odrębną („jedną”) składkę od podstawy wymiaru w wysokości 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale.

Jeśli prowadzisz kilka rodzajów działalność gospodarczej, ustalasz miesięczną podstawę wymiaru składki odrębnie w stosunku do każdej formy opodatkowania w sytuacji gdy:
  ▪ równolegle, w danym miesiącu prowadzisz więcej niż jedną działalność i stosujesz różne formy opodatkowania,
  ▪ w trakcie miesiąca kalendarzowego zmieniasz formę opodatkowania lub podejmujesz dodatkową działalność, dla której właściwą będzie inna forma opodatkowania niż dotychczas stosowana.

Jeżeli prowadzisz więcej niż jedną pozarolniczą działalność i stosujesz opodatkowanie na zasadach ogólnych, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest od sumy dochodów.

Jeżeli prowadzisz więcej niż jedną pozarolniczą działalność i stosujesz opodatkowanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, to przy określaniu podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne do limitów przychodów przyjmujesz sumę przychodów z tych działalności.

Gdy prowadzisz kilka rodzajów pozarolniczej działalności i nie uzyskujesz przychodów kwalifikowanych dla celów podatkowych jako przychody z działalności gospodarczej (do których nie ma zastosowania art. 81 ust. 2 lub 2e ustawy zdrowotnej), składkę na ubezpieczenie zdrowotne opłacasz od podstawy wymiaru wynoszącej 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale, odrębnie od każdego rodzaju prowadzonej działalności (przykład 22).

Od 1 stycznia 2022 r. jako rodzaje pozarolniczej działalności będą uznawane:
  • działalność gospodarcza prowadzona w formie spółki cywilnej,
  • działalność gospodarcza prowadzona w formie jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością,
  • działalność gospodarcza prowadzona w formie spółki jawnej,
  • działalność gospodarcza prowadzona w formie spółki komandytowej,
  • działalność gospodarcza prowadzona w formie spółki partnerskiej.

Ważne
Jeżeli w trakcie roku kalendarzowego stosujesz różne formy opodatkowania, to w wyliczeniu miesięcznej i rocznej składki dla danej formy opodatkowania uwzględniasz jedynie te przychody, które uzyskasz w ramach działalności opodatkowanej daną formą opodatkowania.

Przykład 18

Gabriela w 2022 r. prowadzi działalność gospodarczą (wpis do CEIDG) i dodatkowo jest wspólnikiem spółki jawnej. Z obydwu tych form uzyskiwane dochody opodatkowane są jako dochody z działalności gospodarczej podatkiem liniowym. Aby ustalić podstawę wymiaru składki zdrowotnej w każdym miesiącu 2022 r., z wyjątkiem stycznia, Gabriela sumuje dochody uzyskiwane w poprzednim miesiącu z obydwu tych form.

Przykład 19

Gloria w 2022 r. była wspólnikiem spółki cywilnej i spółki jawnej. Jako wspólnik obu spółek rozlicza podatek w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. W styczniu przychód z działalności gospodarczej Glorii jako wspólnika spółki cywilnej wyniósł 28 000 zł, a jako wspólnika spółki jawnej – 20 000 zł. Suma przychodów wyniosła 48 000 zł. Podstawą wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne Glorii w styczniu 2022 r. jest kwota odpowiadająca 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale roku poprzedniego.

Przykład 20

Gustaw prowadzi działalność gospodarczą (wpis do CEIDG), a od 1 marca 2022 r. jest także wspólnikiem spółki jawnej. Z tytułu indywidualnej działalności gospodarczej korzysta z opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, natomiast jako wspólnik uzyskuje przychody z działalności gospodarczej opodatkowane na zasadach ogólnych (według skali). W tej sytuacji, począwszy od marca, zobowiązany jest opłacać składkę zdrowotną odrębnie od każdej działalności, do których stosowane są różne formy opodatkowania. Przy czym do ustalania podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu działalności wpisanej do CEIDG Gustaw uwzględnia przychody tylko z tej działalności, a przy ustalaniu podstawy wymiaru składki z tytułu prowadzenia działalności jako wspólnik – tylko dochody z tej działalności.

Przykład 21

Janina prowadzi działalność gospodarczą (wpis do CEIDG) i stosuje opodatkowanie kartą podatkową. Od 20 maja 2022 r. przystąpiła do spółki jawnej, co oznacza, że utraciła prawo do opodatkowania kartą podatkową. Od tego miesiąca przychody z działalności indywidualnej i prowadzonej w ramach spółki są opodatkowane na zasadach ogólnych. Ponieważ w maju 2022 r. wystąpiły dwie formy opodatkowania przychodów z działalności gospodarczej, Janina musi opłacić za ten miesiąc składki na ubezpieczenie zdrowotne odrębnie od każdej formy opodatkowania.

Przykład 22

Patrycja prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do CEIDG, a dodatkowo jest wspólnikiem w spółce jawnej i w trzech spółkach komandytowych. Przychody z tytułu działalności indywidualnej oraz z tytułu uczestnictwa w spółce jawnej dla celów podatkowych traktowane są jako przychody z działalności gospodarczej. Przy czym przychody z działalności indywidualnej są opodatkowane ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, a przychody z udziału w spółce jawnej – na zasadach ogólnych. Przychody ze spółek komandytowych nie są przychodami z działalności gospodarczej.

Patrycja zobowiązana będzie opłacać składkę zdrowotna odrębnie od:
  ▪ dochodów ze spółki jawnej (zasady ogólne),
  ▪ przychodów z działalności indywidualnej (ryczałt),
  ▪ działalności w formie udziału w spółkach komandytowych – jedna składka od podstawy wymiaru stanowiącej 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale.

Przykład 23

Michalina jest wspólnikiem w dwóch jednoosobowych spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością oraz w dwóch spółkach komandytowych. Dla celów podatkowych nie uzyskuje przychodów z działalności gospodarczej. Pani Michalina zobowiązana jest do opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne od każdego rodzaju pozarolniczej działalności (w tym od każdej spółki danego rodzaju) odrębnie.

Oznacza to, że opłaca składkę w poczwórnej wysokości od podstawy wyliczonej jako: 4 x 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale.

2. Roczna podstawa wymiaru składki w sytuacji prowadzenia kilku działalności

Możesz stosować w trakcie roku kalendarzowego różne formy opodatkowania, w sytuacji gdy:
  ▪ zgłosisz zmianę stosowanej formy opodatkowania na inną,
  ▪ zamkniesz, a następnie ponownie zarejestrujesz działalność w tym samym lub kolejnym miesiącu,
  ▪ jednocześnie prowadzisz różne rodzaje pozarolniczej działalności opodatkowane na różnych zasadach.

W związku z tym musisz obliczyć i zastosować roczną składkę od rocznej podstawy jej wymiaru osobno w odniesieniu do okresów, w których stosowana jest dana forma opodatkowania, czyli odrębnie w stosunku do okresów ze stosowaniem zasad ogólnych i podatku ewidencjonowanego.

Ważne
Jeżeli w trakcie roku kalendarzowego stosujesz różne formy opodatkowania, uwzględniasz przy wyliczaniu miesięcznej i rocznej składki dla danej formy opodatkowania jedynie te przychody, które uzyskujesz w ramach działalności opodatkowanej tą formą opodatkowania.

Ważne
Gdy stosujesz za część roku opodatkowanie podatkiem liniowym, a za pozostałą część opodatkowanie według innych zasad, to za okres opodatkowany podatkiem liniowym stosujesz stopę procentową składki 4,9%, a za pozostałe miesiące 9%.

Przykład 24

Henryka prowadzi działalność gospodarczą od 2015 r. Do czerwca 2022 r. opłacała podatek zryczałtowany, a od lipca 2022 r. – podatek na zasadach ogólnych, według skali. Za okres od stycznia do czerwca 2022 r. uzyskała przychody w wysokości 270 000 zł. Natomiast za okres od lipca do grudnia 2022 r. uzyskała dochód w wysokości 95 000 zł. Tym samym Henryka zobowiązana jest ustalić roczną podstawę wymiaru składki odrębnie dla każdej z form opodatkowania:
  ▪ za okres stosowania ryczałtu jako: 6 x 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale (6 miesięcy x podstawa obowiązująca dla tego limitu przychodów);
  ▪ za okres stosowania zasad ogólnych w wysokości uzyskanych dochodów, czyli w wysokości 95 000 zł (wysokość dochodów jest wyższa od minimalnej podstawy rocznej obliczonej jako: 6 x 3.010 zł = 18.060 zł).

Przykład 25

Ignacy prowadził działalność gospodarczą i korzystał z opodatkowania według skali do maja 2022 r., po czym ją zlikwidował – dochody z tej działalności wyniosły 55 000 zł. Następnie rozpoczął prowadzenie działalności od sierpnia 2022 r., a jako formę opodatkowania stosował ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Za okres od sierpnia do grudnia 2022 r. uzyskał przychody w wysokości 120 000 zł. Limit 60 000 zł przychodów został przekroczony w październiku 2022 r.

Obowiązująca podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne Ignacego w poszczególnych miesiącach 2022 r. wynosi:
▪ za styczeń – kwota odpowiadająca 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale 2021 r.;
▪ za miesiące od lutego do maja – dochód z miesiąca poprzedzającego;
▪ za miesiące od sierpnia do września – kwota odpowiadająca 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale;
▪ za miesiące od października-grudnia – kwota odpowiadająca 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale.

Po zakończeniu roku Ignacy musi obliczyć roczną składkę od rocznej podstawy wymiaru ustalanej odrębnie w odniesieniu do przychodów z każdej formy opodatkowania:
▪ roczna podstawa wymiaru za okres opodatkowania na zasadach ogólnych odpowiada kwocie 55 000 zł, czyli dochodowi z działalności za okres od stycznia do maja; roczna podstawa nie może być niższa niż iloczyn liczby miesięcy podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu w roku składkowym i minimalnego wynagrodzenia, czyli 15 050 zł (5 x 3.010 zł);
▪ roczna podstawa wymiaru za okres opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych powinna zostać obliczona jako iloczyn: 5 (liczba miesięcy prowadzenia działalności opodatkowanej tą formą) x kwota odpowiadająca 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale.

—————————

IV. Roczne rozliczenie składki zdrowotnej

1. Dopłata składki

Dopłata składki na ubezpieczenie zdrowotne może dotyczyć Ciebie jako płatnika składek, jeśli jesteś opodatkowany ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.

Jeśli po zakończeniu roku kalendarzowego ustalisz, że kwota składki na ubezpieczenie zdrowotne ustalona od rocznej podstawy jest większa niż suma składek na ubezpieczenie zdrowotne, które wpłaciłeś za poszczególne miesiące tego roku, będziesz musiał dopłacić składkę [11].

Kwota dopłaty stanowi różnicę między roczną składką na ubezpieczenie zdrowotne ustaloną od rocznej podstawy a sumą wpłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne. Kwotę dopłaty składek wykazujesz w dokumentach rozliczeniowych, które składasz za luty następnego roku [12].

Tę różnicę powinieneś dopłacić w terminie opłacania składek za luty, czyli do 20 marca danego roku [13]. Jeśli się spóźnisz, zostaną Ci naliczone odsetki za zwłokę.

2. Zwrot nadpłaty

Wniosek o zwrot nadpłaty składki na ubezpieczenie zdrowotne dotyczy tylko przedsiębiorców, którzy są opodatkowani:
• ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych,
• na zasadach ogólnych (skala podatkowa, podatek liniowy).

Gdy suma składek na ubezpieczenie zdrowotne, które wpłaciłeś za poszczególne miesiące, będzie wyższa niż roczna składka na ubezpieczenie zdrowotne ustalona od rocznej podstawy, będzie Ci przysługiwał zwrot składki. Będzie to różnica między sumą składek na ubezpieczenie zdrowotne, które wpłaciłeś za poszczególne miesiące tego roku, a roczną składką ustaloną od rocznej podstawy.

Wniosek o zwrot będziesz mógł złożyć od 15 lutego do 31 maja [14] i tylko w formie elektronicznej – za pośrednictwem PUE ZUS. Nie będziemy rozpatrywać wniosków złożonych po tym terminie [15]. Przepisy nie przewidują zwrotu nadpłaconej składki na ubezpieczenie zdrowotne przez ZUS z urzędu.

Ważne

Jeżeli pozostali płatnicy składek, po analizie dokumentów rozliczeniowych i płatniczych za dany okres rozliczeniowy, stwierdzą, że składki opłacili w zawyżonej wysokości, mogą na dotychczasowych zasadach złożyć wniosek o ich zwrot.

—————————

V. Weryfikacja przez ZUS prawidłowości danych dotyczących form opodatkowania oraz wysokości przychodu/dochodu

Od stycznia 2022 r. możemy weryfikować kompletność i prawidłowość wykazywanych przez Ciebie w dokumentach rozliczeniowych danych w zakresie form opodatkowania i kwot przychodów lub dochodów – w drodze kontroli oraz na podstawie danych z KAS lub urzędu skarbowego [16].

Możemy zażądać, abyś przedstawił nam dokumenty potwierdzające formę obowiązującego Cię opodatkowania oraz wysokość przychodu lub dochodu. Będziesz miał na to 14 dni od dnia, w którym otrzymasz wezwanie. Możemy zażądać od Ciebie tych dokumentów, jeżeli [17]:
• nie będziemy posiadać tych informacji i nie będziemy mogli uzyskać do nich dostępu na podstawie odrębnych przepisów,
• będziemy mieli uzasadnione wątpliwości co do poprawności lub kompletności tych informacji.

—————————

VI. Pozostałe zmiany

1. Nowy tytuł ubezpieczenia – osoby powołane do pełnienia funkcji

Jeżeli jesteś lub będziesz powołany do pełnienia funkcji na mocy aktu powołania i będziesz pobierał z tego tytułu wynagrodzenie, od 1 stycznia 2022 r. będziesz podlegał obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu [18]. Powinieneś zostać zgłoszony do ubezpieczenia przez płatnika składek z kodem tytułu ubezpieczenia rozpoczynającym się od 22 50.

Nie będzie miała znaczenia forma organizacyjno-prawna podmiotu wypłacającego wynagrodzenie – czy będzie to podmiot publiczno-prawny (np. jednostka budżetowa, samorządowa, komisja państwowa albo samorządowa) czy też niepubliczny podmiot (np. spółka prawa handlowego, fundacja, stowarzyszenie itd.).

Nie obejmiemy Cię ubezpieczeniem, jeśli do pełnienia funkcji zostałeś powołany na podstawie aktu powołania i jednocześnie pełnisz tę funkcję:
• na podstawie umowy rodzącej obowiązek ubezpieczenia, czyli umowy o pracę albo zlecenia,
• jako członek rady nadzorczej i z tego tytułu jesteś objęty ubezpieczeniem zdrowotnym.

Podstawą wymiaru składki będzie dla Ciebie wynagrodzenie pobierane z tytułu powołania [19].

Przez wynagrodzenie rozumiemy „przychody”, o których mówią przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych [20], czyli przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządu, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych.

Ważne
Jeśli – jako osoba powołana do pełnienia funkcji przed 1 stycznia 2022 r. – otrzymasz w styczniu 2022 r. wynagrodzenie należne za grudzień lub wcześniejszy okres 2021 r., to wynagrodzenia tego płatnik nie będzie uwzględniał w podstawie wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne. Jest ono należne za okres, w którym nie było tytułu do ubezpieczenia.

Przykład 26

Łukasz od 2017 r. jest członkiem zarządu spółki z o.o. Dostaje z tego tytułu wynagrodzenie. Nie została z nim zawarta umowa (o pracę albo o świadczenie usług) na wykonywanie tych obowiązków. Od 1 stycznia 2022 r. Łukasz musi być zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego.

Przykład 27

Mariola została powołana 1 lutego 2022 r. na członka rady nadzorczej spółki akcyjnej. Ponieważ dostaje z tego tytułu wynagrodzenie, ale nie mieszka w Polsce, podlega ubezpieczeniom społecznym i nie podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu jako członek rady nadzorczej. Spółka zgłasza Mariolę do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu powołania od 1 lutego 2022 r.

2. Obliczanie składki na ubezpieczenie zdrowotne z uwzględnieniem obniżenia do wysokości zaliczki na podatek

Jeśli rozliczasz składkę na ubezpieczenie zdrowotne za osoby, o których mowa w art. 85 ust. 1–13 ustawy zdrowotnej, a więc m.in. za:

▪ pracowników,

▪ osoby w stosunku służby,

▪ zleceniobiorców,

▪ bezrobotnych, którzy pobierają zasiłek lub stypendium,

▪ członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych,

▪ posłów i senatorów,

▪ osoby, które pobierają emeryturę lub rentę, zasiłek przedemerytalny lub świadczenie przedemerytalne,

▪ słuchaczy Krajowej Szkoły Administracji Publicznej im. Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego,

▪ osoby pobierające stypendium sportowe po ukończeniu 15. roku życia,

to obliczoną przez Ciebie składkę musisz obniżyć do wysokości kwoty zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. Obliczasz ją zgodnie z przepisami ustawy o PIT w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2021 r., o ile obliczona składka będzie wyższa od kwoty tej zaliczki.

Tym samym, kwota składki na ubezpieczenie zdrowotne za wskazanych ubezpieczonych nie będzie porównywana z wysokością faktycznej zaliczki na podatek obliczanej na zasadach obowiązujących od 1 stycznia 2022 r.

Przykład 28

Mirosława jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę w niepełnym wymiarze czasu pracy. Jej wynagrodzenie za styczeń 2022 r., które stanowi podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne, wynosi 800 zł. Biorąc pod uwagę obowiązującą od 1 stycznia 2022 r. podwyższoną wysokość miesięcznej kwoty zmniejszającej podatek, która wynosi 425 zł, obliczenie zaliczki na podatek za styczeń 2022 r. wygląda następująco:

Składki na ubezpieczenia społeczne: 800,00 zł x 13,71% = 109,68 zł

Podstawa opodatkowania:

800,00 zł – 109,68 zł = 690,32 zł – 250,00 zł (koszty uzyskania przychodu) = 440,32 zł

Zaliczka na podatek:

440 zł x 17% = 74,80 zł – 425 zł (kwota zmniejszająca podatek) = -350,20 zł.

Oznacza to, że pracodawca nie odprowadzi za styczeń za Mirosławę zaliczki na podatek – wynosi ona bowiem 0 zł.

Aby ustalić wysokość należnej składki na ubezpieczenie zdrowotne za Mirosławę, pracodawca musi obliczyć kwotę hipotetycznej zaliczki na podatek, stosując zasady obowiązujące do 31 grudnia 2021 r. Uwzględnia zatem wówczas obowiązującą kwotę zmniejszającą podatek, czyli 43,76 zł zamiast 425,00 zł.

Hipotetyczna zaliczka:

440 zł x 17% = 74,80 zł – 43,76 zł (kwota zmniejszająca podatek) = 31,04 zł.

Obliczenie składki na ubezpieczenie zdrowotne:

800,00 zł – 109,68 zł = 690,32 zł x 9% = 62,13 zł.

Z uwagi na to, że obliczona składka jest wyższa od kwoty odpowiadającej zaliczce na podatek ustalonej na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2021 r., składka jest obniżana do tej kwoty i wynosi 31,04 zł.

3. Nowe zwolnienie z obowiązku opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne dla osób prowadzących działalność gospodarczą

Będziesz zwolniony z obowiązku opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu działalności, jeśli:

   • prowadzisz lub będziesz prowadzić działalność gospodarczą i równocześnie będziesz pracownikiem, a Twoja podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z umowy o pracę nie będzie przekraczać minimalnego wynagrodzenia, a dodatkowo:
   • z wykonywanej działalności będziesz uzyskiwać przychody nie wyższe niż 50% minimalnego wynagrodzenia oraz

   • będziesz od tych przychodów opłacać podatek dochodowy w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Dotyczy Cię to również w sytuacji, gdy korzystasz z „ulgi na start”.

4. Finansowanie składek od wynagrodzeń z tytułu nielegalnego zatrudnienia oraz wynagrodzeń nieujawnionych

W odniesieniu do zaistniałych po 1 stycznia 2022 r. przypadków nielegalnego zatrudnienia lub zaniżania podstawy wymiaru składek za pracowników, składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe oraz na ubezpieczenie zdrowotne ustalane od wynagrodzenia z tytułu nielegalnego zatrudnienia lub od części wynagrodzenia nieujawnionego, nie będą obciążać pracownika i Ty jako płatnik składek będziesz musiał opłacić je w całości z własnych środków.

Nielegalne zatrudnienie jest wtedy, gdy zatrudniasz pracownika, a w wymaganym terminie nie potwierdziłeś na piśmie rodzaju zawartej z nim umowy i jej warunków.

Ważne
Pomimo przeniesienia w tych sytuacjach obowiązku finansowania całości składek na Ciebie jako płatnika, dokumenty rozliczeniowe będziesz wypełniał tak jak dotychczas, czyli z wykazaniem ubezpieczonego w źródłach finansowania składek.

Przykład 29

Piotr został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego jako pracownik w firmie budowlanej „Nowe domy” Sp. z o.o. od 1 czerwca 2021 r. Oddział ZUS w trakcie postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego w czerwcu 2022 r. ustalił, że w dokumentach rozliczeniowych pracodawca wykazywał zaniżoną podstawę wymiaru składek w stosunku do faktycznej wysokości wynagrodzenia wypłacanego Piotrowi. Składki za okres od czerwca do grudnia 2021 r. od ustalonej faktycznej podstawy ich wymiaru są finansowane na zasadach dotychczasowych, a zatem składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe są współfinansowane przez pracodawcę i pracownika, składka na ubezpieczenie wypadkowe – przez pracodawcę, składka na ubezpieczenie chorobowe i zdrowotne – przez pracownika. Natomiast składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne należne za okres od stycznia do maja 2022 r. w części obliczonej od wynagrodzenia nieujawnionego w całości finansuje pracodawca.

—————————

VII. Zasady składania dokumentów i opłacania składek

1. Zasady składania dokumentów rozliczeniowych

Przepisy Polskiego Ładu wprowadziły zmiany do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych [21].

Dotyczą one obowiązku składania dokumentów rozliczeniowych do ZUS i opłacania składek. Zmieniają się także wzory dokumentów rozliczeniowych ZUS DRA i ZUS RCA, a raport ZUS RZA zostaje zlikwidowany.

2. Nowe terminy składania dokumentów rozliczeniowych i opłacania składek

Nowe terminy dotyczą zarówno składania dokumentów rozliczeniowych, jak i opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy (FP) i Fundusz Solidarnościowy (FS), Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) oraz Fundusz Emerytur Pomostowych (FEP). Termin opłacania składek na wszystkie ubezpieczenia i fundusze jest ten sam. Zmiany dotyczą samych terminów dla poszczególnych grup płatników składek.

Od stycznia 2022 r. obowiązują następujące terminy do przekazywania dokumentów rozliczeniowych i opłacania składek za poprzedni miesiąc:
do 5. dnia każdego miesiąca – dla jednostek i zakładów budżetowych m.in. urzędów gminy, miasta;
do 15. dnia każdego miesiąca – dla płatników posiadających osobowość prawną, m.in.: spółek kapitałowych (spółek akcyjnych i spółek z o.o.), spółdzielni, stowarzyszeń, fundacji, jednostek samorządu terytorialnego, uczelni wyższych, kościołów, ZUS, ZOZ, itp.;
do 20. dnia każdego miesiąca – dla pozostałych płatników składek, a więc płatników opłacających wyłącznie składki na własne ubezpieczenia, przedsiębiorców i innych podmiotów nie posiadających osobowości prawnej, które zatrudniają innych ubezpieczonych, w tym spółek osobowych (spółki: jawnej, partnerskiej, komandytowej, komandytowo-akcyjnej).

Ważne

Nowe terminy dotyczą opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, FP i FS, FGŚP oraz FEP rozliczanych w dokumentach składanych za styczeń 2022 r. i za następne miesiące. Za grudzień 2021 r. przekazujesz dokumenty rozliczeniowe i opłacasz należne składki w dotychczasowych terminach czyli do 5., 10. lub 15. stycznia 2022 r.

3. Nowe wzory dokumentów rozliczeniowych

W związku ze zmianami w zasadach ustalania podstawy wymiaru składki zdrowotnej za osoby prowadzące pozarolniczą działalność, od stycznia 2022 r. zmieniają się wzory dokumentów rozliczeniowych ZUS DRA i ZUS RCA. W dokumentach tych będziesz podawać dodatkowe informacje, m.in. formę opodatkowania w danym miesiącu czy przychód lub dochód.

Dodatkowo nie będzie już obowiązywał raport ZUS RZA. Od dokumentów składanych za styczeń 2022 r. rozliczasz składkę zdrowotną, także jeśli podlegasz wyłącznie temu ubezpieczeniu, w raporcie ZUS RCA. Dotyczy to także korekty raportów ZUS RZA za okresy 1999–2021.

Ważne
To, że formularz ZUS RZA przestaje obowiązywać, nie znaczy, że musisz przerejestrować osoby, które zgłosiłeś do ubezpieczenia zdrowotnego na ZUS ZZA, i zgłosić je na ZUS ZUA.

Układ nowych bloków w dokumencie ZUS DRA i ZUS RCA znajdziesz poniżej.

Dane dotyczące rocznej dopłaty (Blok: Roczne rozliczenie składki na ubezpieczenie zdrowotne w przypadku stosowania opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych) będą dostępne począwszy od dokumentów rozliczeniowych składanych za luty 2023 r.

Grafika 1. Projekt nowych danych, które będą wykazywane w ZUS DRA i ZUS RCA.

4. Obowiązek przekazywania dokumentów rozliczeniowych

Zasady składania dokumentów nie ulegają zmianie. Płatnicy, którzy rozliczają składki za nie więcej niż 5 osób, nadal mogą składać dokumenty w formie papierowej. Pozostali płatnicy zobowiązani są do przekazywania dokumentów w formie elektronicznej.

Z powodu zmian w ustalaniu podstawy wymiaru składki zdrowotnej musisz co miesiąc (począwszy od okresu za styczeń 2022 r.) przekazywać dokumenty rozliczeniowe do ZUS, jeśli prowadzisz działalność gospodarczą i opłacasz składki tylko na własne ubezpieczenia lub za siebie i osobę współpracującą. Zwolnieni ze składania dokumentów rozliczeniowych są:
• duchowni,
• osoby, które składają dokumenty za nianie,
• osoby, które podlegają dobrowolnie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.

5. Korekta dokumentów

Korektę podstawy wymiaru składki i należnej składki na ubezpieczenie zdrowotne, które wykazujesz w dokumentach rozliczeniowych za poszczególne miesiące danego roku kalendarzowego [22], możesz składać do ZUS najpóźniej do końca następnego miesiąca – licząc od upływu terminu do złożenia zeznania za ten rok kalendarzowy [23].

Zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w danym roku podatkowym musisz złożyć do urzędu skarbowego od 15 lutego do 30 kwietnia roku następującego po tym roku podatkowym. Jeśli złożysz takie zeznanie wcześniej, urząd skarbowy uzna, że złożyłeś je 15 lutego.

Korektę podstawy wymiaru składki i należnej składki na ubezpieczenie zdrowotne możesz złożyć do nas do 30 czerwca następnego roku.

Jeżeli po upływie terminu na złożenie korekty dokumentów stwierdzimy, że należna składka na ubezpieczenie zdrowotne ustalona od rocznej podstawy wymiaru jest wyższa od sumy składek rozliczonych za poszczególne miesiące danego roku kalendarzowego, to powstałą różnicę przypiszemy do grudnia w danym roku kalendarzowym albo do stycznia w ramach roku składkowego lub ostatniego miesiąca podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu [24].

Ważne
Termin na złożenie korekty do 30 czerwca dotyczy płatników składek – osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, które ustalają podstawę i składkę na ubezpieczenie zdrowotne na nowych zasadach.

—————————

VIII. Podstawa prawna

Podstawa prawna
[1] Art. 79 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1285, z późn. zm.), dalej: ustawa zdrowotna.
[2] Art. 79a ustawy zdrowotnej.
[3] Art. 81 ust. 2c–2d ustawy zdrowotnej.
[4] Przeciętne miesięczne wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, dalej: przeciętne miesięczne wynagrodzenia w czwartym kwartale.
[5] Art. 81 ust. 2 oraz 2b ustawy zdrowotnej.
[6] Art. 81 ust. 2f ustawy zdrowotnej.
[7] Art. 81 ust. 2h ustawy zdrowotnej.
[8] Art. 82 ust. 2e ustawy zdrowotnej.
[9] Art. 82 ust. 2z ustawy zdrowotnej.
[10] Art. 81 ust. 2za ustawy zdrowotnej.
[11] Art. 81ust. 2j ustawy zdrowotnej.
[12] Art. 82 ust.2k ustawy zdrowotnej.
[13] Art. 81 ust. 2l ustawy zdrowotnej.
[14] Art. 81 ust. 2n ustawy zdrowotnej.
[15] Art. 81 ust. 2o ustawy zdrowotnej.
[16] Art. 82 ust. 2c–2h ustawy zdrowotnej.
[17] Art. 82 ust. 2c ustawy zdrowotnej.
[18] Art. 66 ust. 1 pkt 35a ustawy zdrowotnej.
[19] Art. 81 ust. 8 pkt 11a ustawy zdrowotnej.
[20] Art. 13 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2133), dalej: ustawa o PIT.
[21] Art. 47 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
[22] Art. 81 ust. 2y ustawy zdrowotnej.
[23] Art. 45 ust. 1 ustawy o PIT.
[24] Art. 81 ust. 2zb ustawy zdrowotnej.

—————————

IX. Przydatne kontakty

▪ Platforma Usług Elektronicznych: www.zus.pl
▪ Centrum Obsługi Telefonicznej ZUS:
– 22 560-16-00 dla tel. komórkowych i stacjonarnych koszt połączenia według umowy klienta z operatorem telekomunikacyjnym
– e-mail: cot@zus.pl
▪ E-wizyta: www.zus.pl/e-wizyta

 ŹRÓDŁO: www.zus.pl pobierz

SKŁADKI ZUS 2022

MOŻLIWE SKŁADKI ZUS 2022 Z PRZYKŁADAMI

Podpisany niedawno przez Prezydenta „Polski Ład” wprowadza w życie Podatnika i Płatnika szereg zmian – w tym zmiany w poziomie składek ZUS. Główna zmiana dotyka omawianej składki zdrowotnej. 

            Od 01.01.2022 przedsiębiorca płacący składki ZUS będzie musiał zmierzyć się z nową rzeczywistością, która dla większości z nas będzie gorsza (czytaj „znacząco droższa”).

           

            W zależności od formy opodatkowania (tak, tak – poziom składki zdrowotnej uzależniony jest od formy opodatkowania), będzie brana inna podstawa do wyliczeń (przychód narastający lub dochód miesięczny) oraz inny procentowy wskaźnik poziomu składki zdrowotnej (4,5 lub 9%). Dotychczas składka zdrowotna stanowiła 9% średniego wynagrodzenia krajowego z czego 7,75% można było sobie odliczyć. Rozbicie poziomu składki zdrowotnej na poszczególne grupy znajdziecie Państwo poniżej.

           Najgorsze nie jest jednak zróżnicowane podejście do składki zdrowotnej przez pryzmat formy rozliczenia a brak możliwości odliczenia tego 7,75%. W rezultacie płacimy 7,75% danin więcej. Jasno widać, iż polityka obecnych władz nastawiona jest na drenaż naszych kieszeni (i to nie tylko przedsiębiorców ale również tego zwykłego Kowalskiego, który za usługę lub produkt zapłaci znacznie więcej).

            Zmianie ulegnie też termin składania miesięcznej deklaracji DRA i wpłaty składek do ZUS – z 10tego na 20tego każdego miesiąca za miesiąc poprzedni. Dlaczego taka zmiana? Ponieważ do wyliczeń potrzebny będzie aktualny przychód (narastająco) lub dochód za miesiąc poprzedni. Niestety, stworzy to wiele komplikacji gdyż czas na księgowanie przez biuro rachunkowe skróci się znacząco. Co zatem idzie -dokumenty powinny zostać dostarczane do 2ego każdego miesiąca za miesiąc poprzedni.

Podstawy naliczeń i procentowe poziomy składki zdrowotnej na 2022 w zależności od form opodatkowania:

KPIR na zasadach ogólnych – 9% od dochodu własnego za miesiąc poprzedni (nie mniej niż 270,90zł)

KPIR na podatku liniowym – 4,9% od dochodu własnego za miesiąc poprzedni (nie mniej niż 270,90zł)

RYCZAŁT od przychodów ewidencjonowanych:

przy obrocie (narastająco) do 60 000 zł – 9% od 60% przeciętnego wynagrodzenia
– przy obrocie (narastająco) między 60 000 a 300 000 zł – 9% od 100% przeciętnego wynagrodzenia
– przy obrocie (narastająco) powyżej 300 000 zł – 9% od 180% przeciętnego wynagrodzenia

KARTA PODATKOWA – 9% od wynagrodzenia minimalnego (270,90zł).

Składki ZUS 2022 w liczbach znajdziecie w tabeli poniżej (kliknij aby otworzyć).

          UWAGA – WAŻNE: Ustawodawca zostawił sobie jeszcze ASA W RĘKAWIE (np. w przypadku manipulacji dochodem by w danym miesiącu obniżyć składkę zdrowotną, brakiem dochodu lub przejściu przez wyższy obrót na kolejne progi poziomu składki zdrowotnej) i będzie wymagał dodatkowo rocznego rozliczenia składki zdrowotnej.

 ŹRÓDŁO: „Polski Ład” na dzień 20.11.2021. Informacje zebrane przez Biuro Rachunkowe BR Grzesiak z komentarzem.

Leasing i wykup auta w Nowym Polskim Ładzie 2022

LEASING I WYKUP AUTA A POLSKI ŁAD 2022

 

Wykup samochodu leasingowanego na cele prywatne do końca 2021 roku, a zmiany proponowane od stycznia w 2022 – Polski Ład”

Informacje zebrane przez Biuro Rachunkowe Gdynia BR Grzesiak z komentarzem

Do końca tego roku (31.12.2021) przedsiębiorca korzystający z leasingu może po zakończeniu umowy wykupić samochód na cele prywatne, nie ponosząc żadnych konsekwencji podatkowych w podatku dochodowym.

            Jeżeli chodzi o podatek VAT, wykup samochodu tylko i wyłącznie do majątku osobistego, a potem jego sprzedaż, nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT (art. 7 ust. 2 ustawy o VAT). Podatnik zgodnie z tym faktem nie miał prawa do odliczenia VAT z tytułu takiego zakupu (ani w całości ani w części).

            Reasumując, po zakończeniu umowy leasingu i następnie zakupienie użytkowanego samochodu tylko na cele prywatne nie rodzi żadnych konsekwencji,  przy sprzedaży już jako właściciel, zarówno w podatku dochodowym jak i VAT. Jedynym warunkiem jest sprzedaż po pół roku od daty zakupu.

            W 2022 roku nie będzie już tak korzystnie. Żeby podatnikom utrudnić tego typu praktyki, rząd w planowanych zmianach zamierza zaliczyć przychody ze sprzedaży wykupionego samochodu z leasingu, do przychodów z działalności gospodarczej (ponieważ ten przedmiot w przeszłości był do niej wykorzystywany). Rząd na razie ma pomysł na podatek dochodowy, nie ma mowy nigdzie o podatku VAT. Te informacje należy śledzić na bieżąco, ponieważ na pewno coś w tej kwestii również się zmieni.

            Rządzący zamieścili zapis, który ma „chronić” przedsiębiorców, którzy wykupili z leasingu samochodów do 31.12.2021. Oni w przyszłości bez konsekwencji podatkowych mogliby sprzedać takie auto.

            W związku z powyższym podatnicy, którym zostało już tylko kilka rat do spłaty zaczęli zmieniać harmonogramy spłat leasingu, tak aby wyrobić się z wykupem do końca 2021 roku.

            Należy jednak przy podjęciu takiej decyzji, dokładnie przeanalizować czy zmiana umowy leasingowej nie wpędzi przedsiębiorcy w kolejną pułapkę podatkową (np. czy skrócenie okresu spłat rat będzie dalej miało znamiona leasingu, jak zmiana umowy ma się do samochodów powyżej 150 000 zł – samochody wzięte w leasing przed 2019 rokiem, itd.).

 

 ŹRÓDŁO: projekty ustawy Polski Ład 31.10.2021.

MAŁY ZUS PLUS 2021

MAŁY ZUS PLUS 2021

„Mały ZUS Plus 2021” – wyjaśnienia z przykładami.

Informacje zebrane przez Biuro Rachunkowe Gdynia BR Grzesiak z komentarzem

Prowadzisz działalność gospodarczą – możesz opłacać składki na ubezpieczenia społeczne od podstawy wymiaru, której wysokość będzie zależeć od Twoich dochodów z działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym (czyli za 2020 r.).

Klienci Biura Rachunkowego BR Grzesiak z Gdyni, otrzymają indywidualne maile z informacją o możliwości lub jej braku skorzystania z Małego ZUS PLUS 2021. Dodatkowo, w przypadku możliwości skorzystania oraz wyrażeniu chęci skorzystania (nie wszyscy chcą) z MAŁEGO ZUS PLUS, zostaną zgłoszeni (o ile jeszcze nie są zgłoszeni) do niego oraz zostaną wyliczone i podane odpowiednie składki ZUS.

Jeżeli możesz i chcesz, a nie korzystałeś(aś) jeszcze z Małego ZUS Plus, to należy się do niego zgłosić najpóźniej do 31 stycznia 2021 roku. Bardzo ważne – jeżeli wcześniej nie podlegałeś(aś) dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu to okres nabywania takiego świadczenia chorobowego wynosi 90 dni kalendarzowych od dnia złożenia wniosku o przystąpienie do Małego ZUS Plus (ZUS ZUA z kodem 05 90 x x lub 05 92 x x).

 

Jakie dokumenty zgłoszeniowe musisz złożyć, jeśli chcesz skorzystać z „małego ZUS plus”

  1. W 2020 r. prowadziłeś działalność gospodarczą i nie korzystałeś z „małego ZUS” lub „małego ZUS plus” powinieneś złożyć:
  • wyrejestrowanie z ubezpieczeń (ZUS ZWUA) z kodem tytułu ubezpieczenia zaczynającym się od 05 10, 05 12, jeśli na dzień 31 grudnia 2020 r. podlegałeś ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, ale nie korzystałeś z „małego ZUS” albo
  • wyrejestrowanie z ubezpieczeń (ZUS ZWUA) z kodem tytułu ubezpieczenia zaczynającym się od 05 70, 05 72, jeśli akurat 31 grudnia 2020 r. zakończy się okres 24 miesięcy korzystania z „preferencyjnych składek”
  • zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych (ZUS ZUA) albo – jeśli podlegasz wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu – zgłoszenie do tego ubezpieczenia (ZUS ZZA) z kodem tytułu ubezpieczenia rozpoczynającym się od 05 90 albo 05 92 (kod tytułu ubezpieczenia przewidziany dla osób z rentą przyznaną z tytułu niezdolności do pracy).

Dokumenty te musisz przekazać w terminie najpóźniej do 1 lutego 2021 r.

WAŻNE!
Jeśli korzystałeś z „małego ZUS plus” w grudniu 2020 r. i nadal chcesz korzystać z „małej działalności plus” nie przekazujesz żadnych dokumentów zgłoszeniowych.

  1. W styczniu 2021 r. rozpoczniesz lub wznowisz prowadzenie działalności gospodarczej, którą prowadziłeś w 2020 r. (przynajmniej 60 dni) i z tytułu której nie korzystałeś w 2020 r. z „małego ZUS plus” powinieneś złożyć:
  • zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych (ZUS ZUA) albo – jeśli podlegasz wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu – zgłoszenie do tego ubezpieczenia (ZUS ZZA), z kodem tytułu ubezpieczenia rozpoczynającym się od 05 90 albo 05 92 (kod tytułu ubezpieczenia przewidziany dla osób z rentą przyznaną z tytułu niezdolności do pracy).

Dokument ten musisz przekazać w terminie najpóźniej do 1 lutego 2021 r.

WAŻNE!
Jeżeli rozpoczniesz lub wznowisz działalność po 25 stycznia 2021 r. (przez co do końca miesiąca zostanie mniej niż 7 dni), zgłoszenie do ubezpieczeń składasz w terminie 7 dni liczonymi od daty rozpoczęcia/wznowienia działalności.

  1. Rozpoczniesz lub wznowisz działalność gospodarczą później niż w styczniu 2021 r., a którą prowadziłeś w 2020 r. (przynajmniej 60 dni) i z tytułu której nie korzystałeś w 2020 r. z „małego ZUS plus”, powinieneś złożyć:
  • zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych (ZUS ZUA) albo – jeśli podlegasz wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu – zgłoszenie do tego ubezpieczenia (ZUS ZZA) z kodem tytułu ubezpieczenia rozpoczynającym się od 05 90 albo 05 92 (kod tytułu ubezpieczenia przewidziany dla osób z rentą przyznaną z tytułu niezdolności do pracy).

Dokument ten musisz przekazać w terminie 7 dni liczonych od pierwszego dnia prowadzenia działalności gospodarczej lub wznowienia działalności gospodarczej.

  1. Będziesz korzystał z „małej działalności gospodarczej plus” później niż w styczniu 2021 r. powinieneś przekazać do ZUS:
  • wyrejestrowanie z ubezpieczeń (ZUS ZWUA) z kodem tytułu ubezpieczenia zaczynającym się od 05 10, 05 12, jeśli podlegałeś ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, ale nie korzystałeś z „małego ZUS plus” (np. zaprzestałeś wykonywania działalności na rzecz byłego pracodawcy) albo
  • wyrejestrowanie z ubezpieczeń (ZUS ZWUA) z kodem tytułu ubezpieczenia zaczynającym się od 05 70, 05 72, jeśli skończyłeś okres 24 miesięcy korzystania z „preferencyjnych składek”
  • zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych (ZUS ZUA) albo – jeśli podlegasz wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu – zgłoszenie do tego ubezpieczenia (ZUS ZZA) z kodem tytułu ubezpieczenia rozpoczynającym się od 05 90 albo 05 92 (kod tytułu ubezpieczenia przewidziany dla osób z rentą przyznaną z tytułu niezdolności do pracy).

Dokumenty te musisz przekazać w terminie 7 dni liczonych od pierwszego dnia, w którym będziesz spełniał warunki do korzystania z „małego ZUS plus” (np. skończyłeś okres „preferencyjnych składek” na ubezpieczenia społeczne w trakcie roku).

WAŻNE!
Nie zgłoszenie się w terminie do ulgi oznacza rezygnację z niej. O rezygnacji więcej w dalszej części.

Przykład 1
Pan Mariusz prowadzi od 2016 r. działalność gospodarczą. Ponieważ jego przychody z tej działalności w 2019 r. były wyższe niż obowiązujący limit, nie mógł skorzystać w 2020 r. z „małego ZUS”. Od 1 stycznia 2021 r. spełnia wszystkie warunki do skorzystania z „małego ZUS plus”. Pan Mariusz powinien wyrejestrować się z ubezpieczeń z kodem tytułu ubezpieczenia rozpoczynającym się cyframi 05 10 (nie jest rencistą) i zgłosić się do ubezpieczeń z kodem tytułu ubezpieczenia rozpoczynającym się cyframi 05 90. Aby zachować termin dokumenty te powinien przekazać do ZUS najpóźniej 1 lutego 2020 r.

Przykład 2
Pani Amelia zawiesiła działalność gospodarczą 1 grudnia 2020 r. Wznowi ją 26 stycznia 2021 r. Spełnia warunki do skorzystania z „małego ZUS plus”. Pani Amelia powinna przekazać zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego najpóźniej do 12 lutego 3 marca 20210 r.

Przykład 3
Pani Mariola wznowi działalność gospodarczą 3 stycznia 2021 r. Ponieważ jednocześnie jest pracownikiem zatrudnionym na cały etat, z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej podlega obowiązkowo tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu. Do 1 lutego 2021 r. powinna przekazać do ZUS zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego z kodem tytułu ubezpieczenia rozpoczynającym się od 05 90 albo 05 92.

Przykład 4
Pani Agata jest rencistką (rentę z tytułu niezdolności do pracy wypłaca jej ZUS). Zawiesiła działalność gospodarczą od 1 kwietnia 2019 r. do 31 marca 2021 r. Spełnia warunki do skorzystania z „małego ZUS plus”. W tym celu musi najpóźniej 8 kwietnia 2021 r. przekazać ZUS ZUA wskazując datę obowiązku ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego od 1 kwietnia 2021 r., z kodem tytułu ubezpieczenia zaczynającym się od 05 92.

Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe

Ubezpieczony decyduje czy chce być objęty dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. Ubezpieczenie chorobowe umożliwia (po okresie wyczekiwania oraz przy terminowym opłacaniu składek ZUS) zasiłek chorobowy podczas zwolnienia lekarskiego (trzeba koniecznie wystąpić z wnioskiem o zasiłek w odpowiednim terminie).

Objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym osoby, która rozpocznie lub wznowi prowadzenie działalność gospodarczej w styczniu 2021 r. nastąpi od dnia wskazanego we wniosku, jeśli zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych zostanie dokonane w terminie do końca tego miesiąca, a jeżeli termin ten jest krótszy niż 7 dni, gdy zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych zostanie dokonane w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia.

Przykład 5
Pan Bogdan rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej od 2 stycznia 2021 r. Prowadził ją też do 31 maja 2020 r. Spełnia warunki do skorzystania z „małego ZUS plus”. Zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego na formularzu ZUS ZUA przekazał 25 stycznia 2021 r. Na formularzu tym wskazał 2 stycznia 2021 r. jako datę objęcia ubezpieczeniami, w tym ubezpieczeniem chorobowym. Od 2 stycznia 2021 r. będzie objęty ubezpieczeniami emerytalnym, rentowymi, chorobowym, wypadkowym i zdrowotnym.

Ważne!
Jeśli dokonasz zgłoszenia do ubezpieczeń do końca stycznia 2021 r. bądź jeśli do końca lutego zostało mniej niż 7 dni – w terminie 7 dni, ubezpieczeniem chorobowym będziesz objęty od daty przez Ciebie wskazanej.

Niedochowanie wskazanych terminów na dokonanie zgłoszenia będzie skutkowało objęciem dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym od dnia złożenia zgłoszenia.

Przykład 6
Pani Ewa od 1 stycznia 2021 r. spełnia warunki do „małego ZUS plus”.

Zgłoszenie do ubezpieczeń od 1 stycznia 2021 r. z kodem tytułu ubezpieczenia 05 90 złożyła 27 stycznia . W zgłoszeniu tym wnioskowała również o objęcie jej dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym od 1 stycznia. Z uwagi na to, że zgłoszenie to wpłynęło przed końcem stycznia objęcie tym ubezpieczeniem nastąpiło od tej daty.

Jakie warunki musisz spełnić aby skorzystać z „małej działalności plus”:

  • musisz prowadzić działalność gospodarczą na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) lub innych przepisów szczególnych,
  • Twój przychód z tytułu działalności gospodarczej uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym, jeśli prowadziłeś ją przez cały rok, nie może przekroczyć 120 000 zł.

Przykład 7
Pani Edyta prowadzi działalność gospodarczą od 1 września 2016 r. Nigdy jej nie zawieszała. Ponieważ Jej przychód z działalności gospodarczej w 2020 r. wyniósł 100 000 zł, nie przekroczyła limitu przychodu, który przy spełnieniu pozostałych warunków pozwoli jej korzystać z „małego ZUS plus” od stycznia 2021 r.

Jeśli w poprzednim roku rozpocząłeś, zakończyłeś lub zawieszałeś działalność, przez co prowadziłeś ją tylko przez część roku, limit którego nie mógł przekroczyć przychód z działalności jest odpowiednio niższy. Ustalisz go przez podzielenie 120 000 zł przez liczbę dni kalendarzowych poprzedniego roku i pomnożenie otrzymanego wyniku przez liczbę dni kalendarzowych prowadzenia działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym. Otrzymany wynik zaokrąglij do pełnych groszy w górę, jeśli końcówka jest równa lub wyższa niż 0,5 gr lub w dół, jeśli jest niższa.

Przykład 8
Pan Maciej prowadził działalność gospodarczą od 1 stycznia 2019 r. do 31 października 2020 r. Działalności nie zawieszał. 2 stycznia 2020 r. r. ponownie rozpoczął działalność. W roku 2020 dni kalendarzowych było 366, Pan Maciej prowadził działalność gospodarczą przez 304 dni
w 2020 r. Limit, którego nie mogą przekroczyć jego przychody z działalności gospodarczej w 2020 r. aby mógł od 2 stycznia skorzystać z „małego ZUS plus” wynosi 99 672,13 zł.

(120 000 : 366) x 304 = 99 672,13114754098

Ważne!
Liczba dni prowadzenia działalności gospodarczej odpowiada liczbie dni podlegania ubezpieczeniom społecznym lub ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia tej działalności w poprzednim roku. Dlatego nie uwzględniaj w niej liczby dni, w których wprawdzie prowadziłeś działalność gospodarczą, ale podlegałeś ubezpieczeniu w KRUS albo za granicą. Uwzględnij natomiast liczbę dni, w których korzystałeś z tzw. ulgi na start.

Przykład 9
Pani Eliza prowadzi działalność gospodarczą, ale podlegała do 30 września 2020 r. ubezpieczeniu społecznemu rolników. Ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej podlegała w 2020 r. przez 92 dni. Limit, którego nie mogą przekroczyć jej przychody z działalności gospodarczej wynosi 30 163,93 zł.

(120 000 : 366) x 92 = 30 163,93442622951

Przykład 10
Pan Jan od 1 sierpnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r. korzystał z tzw. ulgi na start, ponieważ w 2018 r. prowadził pozarolniczą działalność jako wspólnik spółki jawnej, nie może od 1 lutego 2021 r. opłacać składek na ubezpieczenia społeczne od podstawy nie niższej niż 30% minimalnego wynagrodzenia. Może jednak spełniać warunki do skorzystania z „małego ZUS plus”.

Limit dla przychodów z działalności gospodarczej Pana Jana wynosi: 50 163,93 zł.

(120 000 : 366) x 153 = 50 163,93442622951

Kiedy nie skorzystasz z „małego ZUS plus”

Nie skorzystasz z tej ulgi, jeśli:

  1. w poprzednim roku (w 2020 r.) prowadziłeś działalność gospodarczą krócej niż 60 dni, tj. podlegałeś ubezpieczeniom społecznym lub ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia tej działalności krócej niż 60 dni

Przykład 11
Pan Krzysztof był objęty ubezpieczeniami społecznymi z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej od 5 listopada 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. W konsekwencji w 2020 r. podlegał ubezpieczeniom z tego tytułu tylko przez 57 dni. Nie spełnia warunku do skorzystania z „małego ZUS plus”.

  1. rozliczałeś się w formie karty podatkowej i byłeś jednocześnie zwolniony ze sprzedaży od podatku VAT. Warunki te musisz spełniać łącznie.

Jeśli rozliczałeś się w formie karty podatkowej i rozliczałeś podatek VAT od sprzedaży, Twoim przychodem z działalności gospodarczej jest wartość sprzedaży, o której mowa w ustawie o podatku od towarów i usług, która podlega opodatkowaniu tym podatkiem, bez kwoty tego podatku.

  1. podlegałeś ubezpieczeniom społecznym lub ubezpieczeniu zdrowotnemu także z tytułu innej pozarolniczej działalności (np. jako wspólnik spółki jawnej, umowa o pracę)

Przykład 12
Pan Andrzej był objęty ubezpieczeniami społecznymi i ubezpieczeniem zdrowotnym jako wspólnik spółki jawnej do 5 stycznia 2020 r. Od 1 lutego 2020 r. prowadzi działalność gospodarczą. Pan Andrzej nie spełnia warunku do korzystania z „małego ZUS plus”.

  1. spełniasz warunki do opłacania „preferencyjnych składek”, tj. składek od zadeklarowanej kwoty nie niższej niż 30% minimalnego wynagrodzenia

Ważne!
„Mały ZUS plus” możesz opłacać, jeśli skorzystałeś wcześniej z: „ulgi na start” (chyba że zrezygnujesz z korzystania z tego uprawnienia) oraz z „preferencyjnych składek”. Nie możesz opłacać składek „mały ZUS plus” w pierwszym roku prowadzenia działalności.

Przykład 13
Pani Urszula od 1 września 2018 r. opłaca składki na ubezpieczenia społeczne od podstawy wymiaru nie niższej niż 30% minimalnego wynagrodzenia. Okres 24 miesięcy, w których ma opłacać te składki mija 31 sierpnia 2020 r. Jeśli Pani Urszula spełni pozostałe warunki, od 1 września 2020 r. będzie mogła skorzystać z „małej działalności plus”.

  1. wykonujesz dla byłego bądź obecnego pracodawcy to co robiłeś dla niego jako pracownik w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym. Reasumując, jeżeli w roku 2020 pracowałeś dla poprzedniego to nie możesz skorzystać z Małego ZUS. Jeżeli obecnie pracujesz dla poprzedniego pracodawcy a nie było przerwy 2 lat (2019 i 2020) to nie możesz skorzystać. Jeżeli w 2019 pracowałeś a w 2020 nie pracowałeś oraz obecnie nie pracujesz, to możesz skorzystać, ale jeżeli w którymś miesiącu zaczniesz pracować dla poprzedniego pracodawcy np. w październiku 2021 to od października musisz wrócić do kodu pełnych składek to jest 05 10 xx (05 12 xx).

Przykład 14
Pani Leokadia oprócz prowadzenia działalności gospodarczej była zatrudniona do 31 stycznia 2021 r. na podstawie umowy o pracę. Od 1 lutego 2021 r. rozszerzyła zakres prowadzonej działalności i od tego dnia wykonuje usługi księgowe dla pracodawcy (u którego pracowała jako księgowa) w ramach prowadzonej działalności. Współpracę z byłym pracodawcą zamierza kontynuować do 31 października 2021 r. Od 1 listopada 2021 r. jeśli spełni pozostałe warunki może korzystać z „małego ZUS plus”.

Jak długo możesz korzystać z „małego ZUS plus”

Niższe składki na ubezpieczenia społeczne możesz opłacać maksymalnie przez 36 miesięcy w ciągu ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia działalności gospodarczej.

Ważne!
Jako miesiąc kalendarzowy przyjmij każdy miesiąc, w którym podlegałeś ubezpieczeniom społecznym lub ubezpieczeniu zdrowotnemu co najmniej jeden dzień.

Jeśli korzystałeś z „małego ZUS” w 2019 r., lub w styczniu 2020 r. okres ten wlicza się zarówno do 36 jak i 60 miesięcy kalendarzowych.

Jak ustalisz dochód z działalności gospodarczej

Klienci Gdyńskiego Biura Rachunkowego BR Grzesiak dostaną na maila informacje o dochodzie i przychodzie za rok 2020.

Dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, korzystających z „małej działalności plus”, podstawa wymiaru składek uzależniona jest od dochodu z poprzedniego roku kalendarzowego.

Jeśli jesteś osobą, która w poprzednim roku kalendarzowym rozliczała się z podatku na zasadach ogólnych (podatek według skali albo podatek liniowy) to ustal wysokość dochodów uzyskanych z działalności gospodarczej zgodnie z przepisami dotyczącymi podatku dochodowego od osób fizycznych.

Jeśli jesteś natomiast osobą, do której w poprzednim roku kalendarzowym miały zastosowanie przepisy dotyczące zryczałtowanego podatku dochodowego w formie karty podatkowej i nie korzystałeś ze zwolnienia sprzedaży od podatku od towarów i usług na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o podatku od towarów i usług, roczny dochód z działalności gospodarczej ustalisz mnożąc roczny przychód z działalności gospodarczej (którym jest wartość sprzedaży, o której mowa w art. 2 pkt 22 ustawy o podatku od towarów i usług, która podlega opodatkowaniu tym podatkiem, bez kwoty tego podatku) przez współczynnik 0,5.

Otrzymany wynik zaokrąglij do pełnych groszy w górę, jeśli końcówka jest równa lub wyższa niż 0,5 grosza, lub w dół, jeśli jest niższa.

Podobnie, jeśli jesteś osobą, do której w poprzednim roku kalendarzowym rozliczała się w formie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych, roczny dochód z działalności gospodarczej ustalisz mnożąc roczny przychód z działalności gospodarczej (w rozumieniu przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne) przez współczynnik 0,5.

Również w tym przypadku otrzymany wynik zaokrąglij do pełnych groszy w górę, jeśli końcówka jest równa lub wyższa niż 0,5 grosza, lub w dół, jeśli jest niższa.

Ważne!

Jeżeli do kosztów uzyskania przychodu zaliczyłeś składki na własne ubezpieczenia społeczne oraz osób z Tobą współpracujących, dolicz kwoty tych składek do rocznego dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej.

Przykład 15
Pan Tomasz opłacał podatek w 2020 r. na podstawie karty podatkowej, równocześnie opłacał podatek VAT. Przeciętny roczny przychód ze sprzedaży w 2020 r. wyniósł 39 703,87 zł. Zatem przeciętny roczny dochód – dla celów ustalenia „małej działalności gospodarczej plus” za ten rok wynosi 19 851,94 zł.

39 703,87 x 0,5 = 19 851,935

Jak obliczysz podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne

Klienci, którzy w Gdyńskim Biurze Rachunkowym BR Grzesiak wybrali obsługę księgową z dodatkową obsługą ZUS otrzymają informację o poziomach składek przy małym ZUS.

Podstawę wymiaru składek ustalisz w trzech krokach:

  1. Najpierw ustal przeciętny miesięczny dochód z działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym według wzoru:

Roczny dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskany

w poprzednim roku kalendarzowym

————————————————————————————                  x 30

Liczba dni kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej

działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym

Otrzymany wynik zaokrąglij do pełnych groszy w górę, jeśli końcówka jest równa lub wyższa niż 0,5 gr lub w dół, jeśli jest niższa.

Przykład 16
Pani Agata spełnia warunki do skorzystania z „małego ZUS plus”. Jej roczny dochód z działalności gospodarczej w 2020 r. wyniósł 47 238,65 zł. Prowadziła działalność przez 304 dni (w listopadzie i w grudniu działalność była zawieszona). Zatem jej przeciętny miesięczny dochód z działalności gospodarczej wynosi 4 646,42 zł.

(47 238,65 / 305) x 30 = 4 646,424590163934

  1. Pomnóż przeciętny miesięczny dochód z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym, przez współczynnik 0,5.

Otrzymany wynik zaokrąglij do pełnych groszy w górę, jeśli końcówka jest równa lub wyższa niż 0,5 gr lub w dół, jeśli jest niższa.

Przykład 17
Przeciętny miesięczny dochód z działalności gospodarczej Pani Agaty (z wcześniejszego przykładu) w 2020 r. wyniósł 4& 646,42,71 zł. Zatem jej podstawa wymiaru składek od 1 stycznia 2021 r. wyniesie 2 323,21 zł.

4 661,71 x 0,5 = 2 323,21

Przykład 18
Pani Elżbieta spełnia warunki do skorzystania z „małego ZUS plus”. Obliczyła, że jej przeciętny miesięczny dochód z działalności gospodarczej w 2020 r. wyniósł 2 519,41 zł. Zatem jej najniższa podstawa wymiaru składek od 1 stycznia 2021 r. wynosi 1 259,71 zł.

2 519,41 x 0,5 = 1 259,705

  1. Porównaj otrzymany wynik do kwoty 30% minimalnego wynagrodzenia i 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Podstawa wymiaru składek nie może być bowiem niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę w danym roku i nie może przekraczać kwoty 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego ustalonej na dany rok.

Przykład 19
Pani Joanna spełnia warunki do skorzystania z „małego ZUS plus”. Obliczyła, że od stycznia 2021 r. podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne wynosi 750 zł.

30% minimalnego wynagrodzenia w 2021 r. wynosi 840 zł. Oznacza to, że dla Pani Joanny podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne od 1 stycznia 2021 r. nie może być niższa niż 840 zł.

Od jakiej kwoty będziesz opłacać składki na ubezpieczenia społeczne

W okresie, w którym będziesz korzystać z „małego ZUS plus” możesz w poszczególnych miesiącach opłacać składki na ubezpieczenia od podstawy wymiaru ustalonej zgodnie z podanymi wcześniej zasadami bądź od kwoty wyższej.

Ważne! Wysokość kwoty, od której opłacasz składki ma wpływ na wysokość przysługujących Ci świadczeń z ubezpieczeń społecznych, w tym zasiłek chorobowy, zasiłek opiekuńczy, zasiłek macierzyński.

Przykład 20
Pan Michał obliczył, że od 1 stycznia 2021 r. podstawa wymiaru składek na jego ubezpieczenia nie może być niższa niż 920,46 zł. Postanowił jednak w każdym miesiącu, począwszy od stycznia 2021 r. deklarować do podstawy wymiaru składek kwotę wyższą – 2 800 zł.

Jakie będziesz miał obowiązki związane z korzystaniem z „małego ZUS plus”

Oprócz obowiązków związanych z podleganiem ubezpieczeniom, które dotyczą także innych płatników składek, jak przekazywanie dokumentów ubezpieczeniowych i opłacanie składek, będziesz miał także inne obowiązki.

Należą do nich:

  • obowiązek przekazania w deklaracji rozliczeniowej bądź w imiennym raporcie miesięcznym informacji o rocznym przychodzie, rocznym dochodzie oraz formach opodatkowania z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej oraz podstawie wymiaru składek (ZUS DRA cz. II bądź ZUS RCA cz. II),
  • obowiązek przedstawienia na nasze żądanie dokumentów potwierdzających zastosowane przez Ciebie w poprzednim roku kalendarzowym formy opodatkowania, wysokość rocznego przychodu i rocznego dochodu z tytułu wykonywania działalności gospodarczej za poprzedni rok kalendarzowy w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia doręczenia wezwania. Jeśli tego nie zrobisz ustalimy Ci za wszystkie miesiące danego roku podstawę wymiaru składek w wysokości 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.

Czy możesz zrezygnować z „małego ZUS plus”

Będziesz mógł zrezygnować z uprawnienia do ustalania podstawy wymiaru składek w zależności od wysokości dochodu, tj. do korzystania z „małej działalności plus” – nie trzeba w ogóle z niego korzystać.

Zrezygnować możesz w każdym czasie, a więc także od dnia nabycia do niego prawa. Nie zgłoszenie się do niej w terminie też jest uznawane za rezygnację z „małego ZUS plus”.

Rezygnacja jest nieodwołalna.

Przykład 22
Pan Paweł (nie jest rencistą) zakończył działalność gospodarczą 31 marca 2020 r. Spełnia warunki do skorzystania z „małego ZUS plus”. Działalność gospodarczą ponownie rozpocznie 1 stycznia 2021 r. Jeśli nie chce zrezygnować z uprawnienia do „małego ZUS plus” musi do 1 lutego 2021 r. zgłosić się do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego wskazując 1 stycznia 2021 r. jako datę powstania obowiązku ubezpieczeń, z kodem tytułu ubezpieczenia zaczynającym się od 05 90.

Przykład 23
Pan Jacek (nie jest rencistą) od lutego 2020 r. korzystał z „małego ZUS plus”. Od stycznia 2021 r. spełnia również warunki do „małego ZUS plus” i nie chce z niego zrezygnować. Musi zatem za styczeń 2021 r. przekazać dokumenty rozliczeniowe z kodem tytułu ubezpieczenia zaczynającym się od 05 90. Nie ma obowiązku złożenia zgłoszenia z kodem ubezpieczeń z kodem tytułu ubezpieczenia zaczynającym się od 05 90.

Możesz też zrezygnować z uprawnienia do „małej działalności plus” po pewnym okresie korzystania z niego. Zrezygnować możesz najwcześniej od miesiąca w którym przekażesz wyrejestrowanie z ubezpieczeń.

Przykład 24
Pani Barbara (nie ma przyznanej renty) korzystała z „małego ZUS plus” od 1 lutego 2020 r. W 2021 r. postanowiła zrezygnować z tego uprawnienia. Powinna wyrejestrować się z ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z kodem tytułu ubezpieczenia zaczynającym się od 05 90 od 1 stycznia 2021 r. i zgłosić się od tej samej daty do ubezpieczeń z kodem tytułu ubezpieczenia zaczynającym się 05 10.

Ważne!
Rezygnacja jest nieodwołalna. Oznacza to, że za miesiąc, w którym zrezygnujesz oraz pozostałe miesiące kalendarzowe do końca danego roku kalendarzowego będziesz opłacał składki na ubezpieczenia społeczne od zadeklarowanej kwoty, nie niższej niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.

Jaka podstawa wymiaru na ubezpieczenie zdrowotne

Składki te będziesz opłacał od zadeklarowanej kwoty nie niższej niż 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku.

Płacisz składkę zdrowotną w pełnej wysokości za każdy miesiąc ubezpieczenia, nawet jeśli w danym miesiącu pobrałeś zasiłek.

 ŹRÓDŁO: www.zus.pl (stan na dzień 31.12.2020).

Zasiłek chorobowy za okres izolacji lub kwarantanny – dla prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą

KWARANTANNA / ILOZALCJA A ZASIŁEK CHOROBOWY

Zasiłek chorobowy dla osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą za okres kwarantanny lub izolacji.

Od 22 października 2020r., cała dokumentacja dotycząca nałożonej kwarantanny lub izolacji przetwarzana jest wyłącznie elektronicznie (PUE). Na dostarczenie dokumentacji o zasiłek chorobowy z tytułu izolacji lub kwarantanny są tylko 3 dni od dnia zakończenia okresu kwarantanny/izolacji. 

Kogo może ubiegać się o zasiłek chorobowy?

O zasiłek chorobowy może ubiegać się wyłącznie płatnicy składek, którzy wybrali ubezpieczenie z dobrowolnym chorobowym i terminowo opłacali wszystkie składki ZUS. 

Opis sytuacyjny:

Sanepid nakładając kwarantannę lub izolację, przekazuje zwolnienie drogą elektroniczną do ZUS i PUE. W indywidualnym PUE zwolnienie można znaleźć w panelu bocznym w zakładce -> zwolnienia lekarskie

  • By uzyskać zasiłek chorobowy, w terminie do 3 dni od zakończenia izolacji i/lub kwarantanny, płatnik składek ma obowiązek wypełnić i złożyć druk ZAS-53 lub Z3B (w druku Z3B zamiast numeru zwolnienia wpisuje kwarantanna lub izolacja – w przypadku wystąpienia obu przypadków jednocześnie wpisuje jedno i drugie z zachowaniem odpowiednich dat),
  • ZUS po weryfikacji zwolnienia + weryfikacji czy wybrane były składki z dobrowolnym chorobowym + weryfikacji czy składki opłacane terminowo, decyduje o wypłacie zasiłku chorobowego,
  • Po otrzymaniu zasiłku chorobowego, można wystąpić na druku ZUS DRA z korektą składek ZUS za okres przebywania na kwarantannie lub izolacji a nadpłatę składek rozliczyć poprzez pomniejszenie składek ZUS o wyliczoną kwotę (nasze biuro wykonuje takie deklaracje osobom, które od początku objęte są u nas obsługą ZUS).

UWAGA – Jeżeli w PUE nie ma zwolnienia a powinno być, to trzeba niezwłocznie skontaktować się z Sanepidem i wyjaśnić sytuację.

Jak złożyć i wysłać wniosek ZAS-53?

  • Wzór wniosku i pełna procedura wypełnienia i wysyłki podana jest w linku poniżej:

Gdzie otrzymasz pomoc?

  • Infolinia ZUS – tel. 22 560 16 00 – wybierz „0” (połączysz się z konsultantem Centrum Obsługi Telefonicznej ZUS, a następnie wybierz temat rozmowy dotyczący kwarantanny i izolacji).

Źródła:

zus.pl, gov.pl, infolinia ZUS, informacje od osób, które przeszły to w ostatnim okresie.

Niestety, sytuacja zmienia się co kilka, kilkanaście dni (typy druków, sposób ich wypełniania), więc jeżeli procedura będzie się już różnić od zaprezentowanej powyżej, bardzo prosimy o kontakt i wskazanie różnić – naniesiemy poprawki, by następni mogli przejść ten proces szybko i bezproblemowo. Liczymy na wzajemną pomoc w tym ciężkim okresie. 

 

Pomoc dla jednosobowych firm – Tarcza 1 i 2

CAŁA POMOC DLA JEDNOOSOBOWYCH FIRM – KORONAWIRUS – STAN NA 22.04.2020

Poniżej znajduje się pełen wykaz (związanych z pandemią) narzędzi pomocowych od Państwa dla firm jednoosobowych:

Zwolnienie ze składek ZUS na 3 miesiące

Uzyskaj zwolnienia z opłacania składek lub części składek ZUS przez 3 miesiące.

  Dowiedz się więcej i złóż wniosek

 

Świadczenie postojowe dla osób prowadzących działalność gospodarczą

Otrzymasz środki finansowe, które zrekompensują utratę przychodów. Złóż wniosek w ZUS.

 Dowiedz się więcej i złóż wniosek

 

Skorzystaj z dofinansowania na prowadzenie swojej działalności

Dofinansowanie części kosztów prowadzenia działalności gospodarczej.

 Dowiedz się więcej i złóż wniosek

 

Nie płać podatku dochodowego od świadczenia postojowego

Będziesz zwolniony z podatku dochodowego od przychodów z tytułu świadczenia postojowego.

 Dowiedz się więcej

Zapłać później lub rozłóż na raty należności ZUS

Nie strać płynności finansowej. Zapłać składki ZUS później lub rozłóż je bezkosztowo na raty.

 Dowiedz się więcej i złóż wniosek

 

Zapłać później podatek

Możesz zapłacić należności podatkowe później, żeby nie stracić płynności finansowej.

 Dowiedz się więcej i złóż wniosek

 

Rozłóż zaległy podatek na raty

Jeśli masz zaległości, możesz umówić się z urzędem skarbowym, że zapłacisz je w ratach, żeby nie stracić płynności finansowej.

 Dowiedz się więcej i złóż wniosek

 

Zawnioskuj o umorzenie zaległości podatkowej

Jeśli masz zaległości, urząd skarbowy może anulować Ci ich zapłatę, żebyś nie stracił płynności finansowej.

 Dowiedz się więcej i złóż wniosek

 

Zapłać niższe zaliczki na PIT/CIT

Możesz umówić się z urzędem skarbowym, że zapłacisz niższe zaliczki na podatek dochodowy, żeby nie stracić płynności finansowej.

 Dowiedz się więcej i złóż wniosek

 

Zrezygnuj z uproszczonej formy wpłacania zaliczki

Możesz zrezygnować z uproszczonej formy wpłacania zaliczek. Pamiętaj jednak, że zaliczki na zasadach ogólnych trzeba zapłacić.

 Dowiedz się więcej

Uzyskaj korzystniejsze warunki gwarancji de minimis z BGK

Możesz uzyskać gwarancję zabezpieczenia spłaty kredytu obrotowego lub inwestycyjnego.

 Dowiedz się więcej

Poznaj korzystniejsze warunki Kredytu na innowacje technologiczne

Uzyskaj premię technologiczną w BGK na spłatę części kredytu (inwestycyjnego).

 Dowiedz się więcej

Uzyskaj korzystniejsze warunki finansowania działalności MŚP

Skorzystaj z udogodnień w pożyczce unijnej dla MŚP. Zgłoś się do instytucji finansujących współpracujących z BGK.

 Dowiedz się więcej

Czasowe wygaśnięcie umów najmu, dzierżawy lub innej podobnej umowy

Brak obowiązku wykonywania zobowiązań wynikających z umowy w okresie stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii w związku z COVID-19.

 Dowiedz się więcej

Nie płać abonamentu i opłat audiowizualnych

W trakcie obowiązywania ustawy lub w terminie w niej wskazanym nie musisz płacić abonamentu oraz opłat audiowizualnych.

 Dowiedz się więcej

Ulga IP Box

Skorzystaj już w trakcie roku z preferencyjnej 5% stawki podatku z praw własności intelektualnej, wykorzystywanych do przeciwdziałania COVID-19.

 Dowiedz się więcej

Odliczenie przekazanej darowizny od dochodu

Zmniejsz podstawę obliczenia podatku dzięki przekazaniu darowizny na zwalczanie COVID-19. Odliczeniu będzie podlegać nawet 200% wartości darowizny pieniężnej lub rzeczowej.

 Dowiedz się więcej

Ułatwienia w e-paragonach

Możesz wystawić klientowi e-paragon i przesłać go drogą elektroniczną. Jako klient możesz nadal poprosić o paragon papierowy.

 Dowiedz się więcej

Odlicz stratę za 2020 r. od dochodu za 2019 r.

Stratę z bieżącego roku będziesz mógł odliczyć od dochodu za rok poprzedni. Zmniejszysz podstawę opodatkowania i otrzymasz zwrot nadpłaconego podatku

 Dowiedz się więcej

Złóż później zgłoszenie rejestracyjne uproszczone AKC-RU

Do 31 sierpnia 2020 r. możesz stosować dotychczasowe przepisy ustawy o podatku akcyzowym w zakresie paliw opałowych.

 Dowiedz się więcej

Fakultatywne kary za błędy w JPK_VAT

Jeśli popełnisz błąd w JPK_VAT, urząd może nie naliczyć Ci kary. Pamiętaj jednak, że w uzasadnionych przypadkach sankcje będą nadal stosowane.

 Dowiedz się więcej

Nie musisz zwiększać dochodu będącego podstawą obliczenia zaliczek w 2020 r. o nieuregulowane należności handlowe

Nie musisz zwiększać podstawy opodatkowania przy obliczaniu zaliczek na podatek dochodowy w 2020 r. o tzw. zły dług, czyli nieuregulowane należności handlowe po upływie 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty.

 Dowiedz się więcej

Zawieś bieg terminów procesowych i sądowych

Możesz zawiesić bieg terminów procesowych i sądowych w okresie zagrożenia epidemiologicznego lub stanu epidemii.

 Dowiedz się więcej

Uzyskaj ułatwienia w zakresie PZP

Rozwiązanie uchroni wasze firmy, które działają na rynku zamówień publicznych, przed koniecznością ponoszenia odpowiedzialności odszkodowawczej i z tytułu kar umownych, w sytuacji gdy niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy nastąpiło wskutek okoliczności związanych z COVID-19. 
Dzięki nowym przepisom, w porozumieniu z zamawiającym, możecie przesunąć termin wykonania umowy, czy zmienić sposób jej wykonywania. Pomoże to wam w dalszej realizacji zamówień publicznych. Dodatkowo, zamawiający może bez żadnych negatywnych konsekwencji dla siebie odstąpić od ustalania i dochodzenia kar umownych za zdarzenia, które są związane z wystąpieniem COVID-19, np. brakiem wystarczającej liczby pracowników. Będzie to stanowiło czynnik stabilizujący sytuację finansową przedsiębiorców. 

 Dowiedz się więcej

Nic nie zapłacisz za przesunięcie płatności podatku

Zwolnienie z opłaty prolongacyjnej w decyzjach o odroczeniu lub płatności w ratach podatku i zaległości podatkowych.

 Dowiedz się więcej

Nie musisz informować o schematach podatkowych MDR

Do odwołania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii nie masz obowiązku przekazywania informacji i zawiadomień (w tym informacji MDR-3), a także realizacji innych obowiązków przez podmioty zobowiązane.

 Dowiedz się więcej

Odstąpienie od obecności funkcjonariusza przy niektórych czynnościach w ramach kontroli celno-skarbowej

Jeśli prowadzisz działalność, która podlega opodatkowaniu podatkiem akcyzowym, niektóre czynności w ramach kontroli celno-skarbowej mogą być realizowane bez obecności przedstawiciela służb celnych.

 Dowiedz się więcej

Odlicz koszty B+R od dochodu

Odlicz od dochodu koszty działalności badawczo-rozwojowej, której celem jest m.in. opracowanie produktów niezbędnych do przeciwdziałania COVID-19.

 Dowiedz się więcej

Dłuższy czas na składanie zawiadomienia ZAW-NR

Zyskujesz dodatkowy czas na powiadomienie urzędu o dokonaniu płatności na rachunek, którego nie ma w wykazie podatników VAT. Teraz możesz to zrobić do 14 dni od zrobienia przelewu.

 Dowiedz się więcej i złóż wniosek

 

Złóż później informację o cenach transferowych

Do 30 września 2020 r. został przedłużony termin złożenia informacji o cenach transferowych.

 Dowiedz się więcej

Odroczenie płatności za użytkowanie wieczyste gruntu Skarbu Państwa

Termin płatności rocznej za 2020r. z tytułu użytkowania wieczystego gruntów Skarbu Państwa został przesuniety do końca czerwca 2020 r. Możesz też zawnioskować o późniejszą płatność.

 Dowiedz się więcej

Odroczenie płatności za użytkowanie wieczyste gruntu gminy

Termin płatności rocznej za 2020r. z tytułu użytkowania wieczystego gruntów gminy został przesunięty do końca czerwca 2020 r. Możesz też zawnioskować o późniejszą płatność.

 Dowiedz się więcej

Możliwość wprowadzenia zwolnienia z podatku od nieruchomości

Rada Gminy może uchwalić zwolnienie z podatku od nieruchomości wybranym grupom przedsiębiorców.

 Dowiedz się więcej

Przesuń termin zapłaty podatku od budynków

Przesunięcie do 20 lipca 2020 r. terminu zapłaty podatku.

 Dowiedz się więcej

Przedłuż termin realizacji zobowiązania uczestnika aukcji do sprzedaży po raz pierwszy energii elektrycznej w ramach systemu aukcyjnego

Dzięki rozwiązaniu masz możliwość przedłużenia terminu realizacji zobowiązania uczestnika aukcji do sprzedaży po raz pierwszy energii elektrycznej w ramach systemu aukcyjnego o czas wskazany we wniosku, nie dłuższy niż 12 miesięcy.

 Dowiedz się więcej

Przesunięcie terminu stosowania nowej matrycy stawek VAT

Do 30 czerwca 2020 r. możesz stosować dotychczasowe stawki VAT i zasad identyfikowania towarów i usług. Zyskujesz czas na dostosowanie się do nowych przepisów.

 Dowiedz się więcej

Wydłużenie czasu na rejestrację sprowadzonego pojazdu

Po sprowadzeniu samochodu z innego państwa członkowskiego będziesz mógł go zarejestrować w ciągu 180 dni, a nie – jak do tej pory – w ciągu 30 dni.

 Dowiedz się więcej

Jednorazowa amortyzacja

Możliwość zaliczenia do kosztów jednorazowego odpisu amortyzacyjnego dla firm produkujących towary związane z przeciwdziałaniem COVID-19.

 Dowiedz się więcej

Brak konsekwencji związanych z opóźnieniem w składaniu deklaracji podatkowej PIT za 2019 r.

Nie grozi Ci odpowiedzialność karna, jeśli nie zdążysz złożyć zezniania podatkowego do końca kwietnia.

 Dowiedz się więcej

Elektroniczny czynny żal

Jeśli naruszyłeś przepisy podatkowe, teraz możesz wyrazić „skruchę” w formie elektronicznej, bez odwiedzania urzędu.

 Dowiedz się więcej

Przedłużenie ważności zezwolenia na pracę i oświadczenia

Okres ważności zezwoleń na pracę cudzoziemców zostaje z mocy prawa przedłużony.

 Dowiedz się więcej

Skorzystaj z ulgi na złe długi

Uzyskaj zwolnienie z obowiązku zwiększenia dochodu będącego podstawą obliczenia zaliczek w 2020 r. o niezapłacone przez podatnika zobowiązania z tytułu zakupionych towarów lub usług.

 Dowiedz się więcej

Wstrzymanie administracyjnych postępowań egzekucyjnych

Nie musisz obawiać się czynności egzekucyjnych.

 Dowiedz się więcej

Masz więcej czasu na załatwienie spraw związanych z zarządem sukcesyjnym

W wyniku wprowadzenia ogólnego zawieszania ustawowych terminów na dokonanie czynności w czasie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii terminy związane z zarządem sukcesyjnym i sukcesją firm jednoosobowych nie rozpoczynają się, a rozpoczęte ulegają zawieszeniu do czasu odwołania tego stanu.

 Dowiedz się więcej

Uzyskaj ulgi w spłacie czynszów najmu, dzierżawy i użytkowania nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego

Wprowadzona zostaje możliwość udzielenia ulgi przez organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego bez konieczności wcześniejszej uchwały właściwej rady lub sejmiku w tej sprawie, możliwość odstąpienia od dochodzenia należności bez ograniczeń co do kwoty zobowiązania.

Dowiedz się więcej

Źródło: www.gov.pl